Δεκαεννέα δευτερόλεπτα!…

«Κάποιοι άνθρωποι πιστεύουν ότι το ποδόσφαιρο είναι ένα ζήτημα ζωής και θανάτου. Είμαι πολύ απογοητευμένος μ’ αυτήν την στάση. Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι είναι πολύ, πολύ πιο σημαντικό απ’ αυτά» 

Το παραπάνω είναι μια από τις πιο διαδεδομένες ρήσεις  του ποδοσφαίρου, την οποία έχει πει ο μεγάλος Μπιλ Σάνκλι (William “Bill” Shankly), ένας από τους κορυφαίους προπονητές στην ιστορία του αγγλικού ποδοσφαίρου, ο άνθρωπος που αναμόρφωσε τη Λίβερπουλ. Ίσως σε μερικούς ν’ ακούγονται υπερβολικές αυτές οι κουβέντες, ότι αγγίζουν το όριο της γραφικότητας! Γεγονός είναι ότι στη διάρκεια της ζωής καθενός, συμβαίνουν μερικά πολύ σπουδαία γεγονότα, τέτοιας σημασίας που το να τοποθετείς το ποδόσφαιρο στις πρώτες θέσεις από αυτά ν’ ακούγεται «περίεργα», ακόμα και για τους ποδοσφαιρόφιλους! Αλλά… 

O Τρόι Ντίνι.

Ο Τρόι Ντίνι (Troy Deeney) είναι ένας Άγγλος επαγγελματίας ποδοσφαιριστής που αγωνίζεται ως επιθετικός. Γεννημένος στο Μπέρμιγχαμ στα τέλη Ιουνίου του 1988, ποδοσφαιρικά είχε μια καλή παρουσία στη Γουόλσολ, που ήταν και το διαβατήριό του για να πάρει το 2010 μεταγραφή στη Γουότφορντ, της οποίας είναι στέλεχος μέχρι και σήμερα! Στην αρχή της σεζόν 2012/13, ο -τότε 24χρονος- Τρόι Ντίνι ΔΕΝ συμμετείχε στην προετοιμασία της ομάδας, όχι λόγω φόρμας ή τραυματισμού, αλλά επειδή ήταν στη φυλακή! Στις 25 Ιουνίου του 2012, είχε καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης 10 μηνών για επίθεση, μαζί με τον αδελφό του και δύο φίλους τους, σε μια ομάδα φοιτητών στο Μπέρμιγχαμ, περιστατικό που είχε συμβεί τον Φλεβάρη. Ένα από τα θύματα είχε σπάσει το σαγόνι του, ένα άλλο χρειάστηκε 20 ράμματα, ενώ ο ίδιος φαινόταν να κλωτσάει το κεφάλι κάποιου πεσμένου στο έδαφος! Λόγω καλής διαγωγής και πρότερου έντιμου βίου αποφυλακίστηκε τον Σεπτέμβριο. Η ομάδα τον στήριξε και μάλιστα μερικές μέρες μετά την αποφυλάκιση του, στη δεύτερη εμφάνιση του στο πρωτάθλημα πέτυχε το νικητήριο γκολ σ’ έναν αγώνα εναντίον της Χάντερσφιλντ. 

Η είσοδος της Γουότφορντ στον αγώνα με αρχηγό τον Μανουέλ Αλμούνια.

Στο τέλος της κανονικής περιόδου της σεζόν 2012/13, η Κάρντιφ και η Χαλ τερμάτισαν στις 2 πρώτες θέσεις, κερδίζοντας αυτόματα την άνοδο στη χρυσοφόρα Πρέμιερ Λιγκ. Το τρίτο και τελευταίο χρυσό εισιτήριο, θα διεκδικούσαν οι επόμενες 4 ομάδες της βαθμολογίας, αφού στον τελικό του Γουέμπλεϊ, θα συναντιόντουσαν οι νικήτριες των 2 διπλών ημιτελικών: η 3η της βαθμολογίας Γουότφορντ εναντίον της 6ης Λέστερ στον ένα ημιτελικό και η 4η Μπράιτον με την 5η Κρίσταλ Πάλας στον άλλο. Στον πρώτο ημιτελικό του ζευγαριού Γουότφορντ-Λέστερ, στο «Κινγκ Πάουερ Στάντιουμ» του Λέστερ, οι «Αλεπούδες» είχαν επικρατήσει με 1-0, χάρις σε μια κεφαλιά του Ντέιβιντ Νούγκεντ (David Nugent). Τρεις μέρες αργότερα, στις 12 Μαΐου του 2013, στο «Βίκαρεϊτζ Ρόουντ» του Γουότφορντ, οι καθοδηγούμενες από τον Τζιανφράνκο Τζόλα (Gianfranco Zola) «Σφήκες», πήραν το προβάδισμα στο 15ο λεπτό από ένα πανέμορφο γκολ του Τσέχου Ματέι Βίντρα (Matej Vydra), ισοφαρίστηκαν όμως λίγο αργότερα και πάλι από μια κεφαλιά του Νούγκεντ! Ήταν και πάλι ο Βίντρα αυτός που έδωσε το προβάδισμα με 2-1 στη Γουότφορντ στο 65ο λεπτό, σημειώνοντας το 22ο γκολ του εκείνη τη σεζόν, ύστερα από συνδυασμό με τον Ντίνι! 

Ο Ματέι Βίντρα σημειώνει το πανέμορφο πρώτο γκολ του στον αγώνα.

Φτάνουμ’ έτσι στα «τελειώματα της κλεψύδρας» και το παιχνίδι «δείχνει» να πηγαίνει σε παράταση, αφού στα πλέι-οφ ΔΕΝ υπάρχει πλεονέκτημα από τα εκτός έδρας γκολ! Είμαστε στα «χασομέρια» λοιπόν, στις καθυστερήσεις των καθυστερήσεων, όταν σε μια επιθετική προσπάθεια της Λέστερ από δεξιά, ο Γάλλος μεσοεπιθετικός Αντονί Νοκάρ (Anthony Knockaert), μπήκε στη περιοχή, όπου παρεμποδίστηκε από τον Ιταλό αμυντικό της Γουότφορντ Μάρκο Κασέτι (Marco Cassetti), με τον διαιτητή της αναμέτρησης, τον Μάικλ Όλιβερ (Michael Oliver) να δίνει ένα -μάλλον αυστηρό- πέναλτι! Μετά από τις μάλλον χλιαρές διαμαρτυρίες των παικτών της Γουότφορντ, η μπάλα στήνεται στην άσπρη βούλα και ο παίκτης που το κέρδισε, ο Νοκάρ, βρίσκεται απέναντι από τον Ισπανό τερματοφύλακα Μανουέλ Αλμούνια (Manuel Almunia Rivero), ετοιμαζόμενος να στείλει την Λέστερ στον τελικό! Ο Γάλλος εκτελεί, σουτάροντας στο κέντρο και λίγο δεξιά, και ο Ισπανός αποκρούει με τα πόδια! Ο Γάλλος που κυνηγάει τη φάση, προλαβαίνει τον 36χρονο Ισπανό και πλασάρει ξανά από το ένα μέτρο! Ο Ισπανός, που «δείχνει να αγωνίζεται» να σηκωθεί (παίζει με ενέσεις από προηγούμενο τραυματισμό του), μολαταύτα όμως προλαβαίνει να σηκώσει τα χέρια, μάλλον προσπαθώντας να προστατευτεί για να μη τη φάει στη μούρη, καταφέρνει να  σώσει και το δεύτερο σουτ! Η μπάλα φτάνει στα πόδια του Ιταλού που υπέπεσε στο πέναλτι, ο οποίος αμέσως γυρίζει και σουτάρει απεγνωσμένα προφανώς με σκοπό να διώξει τη μπάλα από τη περιοχή του, παρά για να δημιουργήσει προϋποθέσεις αντεπίθεσης! 

Το ρολόι τη στιγμή που απέκρουσε ο Αλμούνια έδειχνε 96:33… 

Η στιγμή που ο Μανουέλ Αλμούνια αποκρούει το δεύτερο σουτ του Αντονί Νοκάρ…

Η μπάλα, έχοντας πάει αρκετά ψηλά από την απόκρουση του Ιταλού, φτάνει στον Σκωτσέζο μέσο της Γουότφορντ Ικέτσι Άνια (Ikechi Anya) πριν το κέντρο του γηπέδου, στο μέσον περίπου της απόστασης σέντρας και μεγάλης περιοχής! Ο κόσμος στις εξέδρες αναθαρρεί, αφού μια απόκρουση, ειδικά σε πέναλτι και μάλιστα σε τέτοιο χρονικό σημείο λειτουργεί σαν σπίθα φωτιάς σε δεξαμενή με Υδρογονάνθρακες! Ξεσηκώνονται σχεδόν όλοι, φωνάζουν και παρακινούν τους παίκτες σε μια τελευταία προσπάθεια, αφού ως γνωστόν «ΤΙΠΟΤΕ δεν τελειώνει αν δεν βγει να τραγουδήσει η χοντρή!» Οι παίκτες της  Γουότφορντ, εκμεταλλευόμενοι το σάστισμα από την απώλεια του πέναλτι που «φαίνεται» να κυριαρχεί στους παίκτες της Λέστερ, αλλά και τον περιρρέοντα ενθουσιασμό που υπάρχει στις κερκίδες, ξεχύνονται στην αντεπίθεση! Ο Άνια -έχοντας μάλλον κατά νου την καθυστέρηση- βρίσκει έναν σχετικά μεγάλο ελεύθερο «διάδρομο» στα δεξιά και «τραβάει» μερικούς της Λέστερ πάνω του! Οι υπόλοιποι της Λέστερ δείχνουν χαμένοι και προσπαθούν όποιος προλάβει να σταματήσει όποιον προλαβαίνει! Ο Άνια προχωράει και περνάει τη μπάλα στον Ιταλό επιθετικό, γεννημένο στην Αργεντινή, Φερνάντο Φορεστιέρι (Fernando Forestieri), ο οποίος, σχετικά πιεζόμενος από έναν παίκτη της Λέστερ, φτάνει δεξιά έξω από την περιοχή και κάνει τη σέντρα! 

Το ρολόι τη στιγμή που σέντραρε ο Φορεστιέρι έδειχνε 96:48… 

Η στιγμή που ο Τρόι Ντίνι εξαπολύει τον κεραυνό του! Δεξιά διακρίνεται ο Ματέι Βίντρα…

Η μπάλα φτάνει σχετικά μακριά από την εστία, εκεί που έχει τρέξει να πάρει θέση ο Τζόναθαν Χογκ (Jonathan Hogg), ο κεντρικός αμυντικός της Γουότφορντ ο οποίος κάνει την 38η εμφάνισή του εκείνη τη χρονιά και ψάχνει απεγνωσμένα να σημειώσει ΕΝΑ γκολ που θα είναι και το ΠΡΩΤΟ ΤΟΥ εκείνη τη σεζόν! Όντας σε σχετικά δύσκολη γωνία, πιέζεται από έναν παίκτη της Λέστερ που «βλέπει» τη καταστροφή να ‘ρχεται και τρέχει να προλάβει να σώσει ότι μπορεί να σωθεί, παράλληλα και από τον τερματοφύλακα των «Αλεπούδων», τον Κάσπερ Σμάιχελ (Kasper Schmeichel) που κάνει μια -μάλλον άστοχη- έξοδο σε στυλ «αστέρι», ανοίγοντας δηλαδή χέρια και πόδια, που «δείχνει» περισσότερο πανικό παρά ενέργεια ουσίας αφού «χάνει» εμφανώς τη φάση! Ο Χογκ λοιπόν, πιάνει μια κεφαλιά-πάσα προς το πέναλτι, καταλαβαίνοντας ότι θα «χάσει τη δόξα» του σκόρερ, προσφέροντάς τη στους τρεις συμπαίκτες του εντός περιοχής που βρίσκονται σε καλύτερη θέση απ’ αυτόν. Ο ένας, ο πιο κοντά στη μπάλα, είναι ο σκόρερ των 2 τερμάτων της Γουότφορντ, ο Τσέχος ο Βίντρα, ο οποίος ΔΕΝ έχει ΤΟΣΟ καλή θέση, έχοντας το τέρμα στα δεξιά του! Εμφανώς παραμερίζοντας, αφήνει χαρακτηριστικά τη μπάλα να περάσει για τον επερχόμενο Τρόυ Ντίνι που έχει την εστία ΚΑΤΑ ΜΕΤΩΠΟ και ουρλιάζει να του την αφήσει! 

Το ρολόι δείχνει πλέον 96:52…

 

Με τη μπάλα να στρώνεται μπροστά του, λίγο πιο μπροστά από το σημείο του πέναλτι, ο Τρόι Ντίνι, σε μια στιγμή βγαλμένη από τα μύχια όνειρα κάθε παιδιού πάνω σ’ αυτόν τον πλανήτη που έχει παίξει αυτό το υπέροχο παιχνίδι κι έχει κλωτσήσει μια μπάλα, σκόραρε πιθανώς το πιο δραματικό γκολ στην ιστορία της Γουότφορντ και έγινε πρωταγωνιστής στο επικότερο φινάλε στη ιστορία του δυσκολότερου ίσως πρωταθλήματος του πλανήτη, της αγγλικής Τσάμπιονσιπ! Το «γεμάτο» σουτ του Ντίνι, ξετίναξε τα δίχτυα της εστίας της Λέστερ και συνεχίζοντας την πορεία του μέσα σ’ ένα πλήθος που πλέον παραληρούσε, είχε βάλει στόχο -σύμφωνα με δήλωση του ιδίου- το σημείο που καθόταν στην εξέδρα η μητέρα του, με τον αδελφό του! Στη διαδρομή πέταξε τη φανέλα του, ενώ ΌΛΟ το γήπεδο είχε αρχίσει να κατακλύζεται από οπαδούς των γηπεδούχων που εκστασιασμένοι πανηγύριζαν μαζί με τον πάγκο της ομάδας και τον Τζόλα! Ο δε Τζόλα, τη στιγμή του γκολ και του πανηγυρισμού, μάλλον χωρίς να καταλαβαίνει που πάει, «έφαγε» τη μεγαλοπρεπέστερη «σαβούρτα» της ζωής του! 

Δεκαεννέα (αρ.: 19) δευτερόλεπτα… 

Οι πρωταγωνιστές της Γουότφορντ εκείνη την ημέρα, ο Μανουέλ Αλμούνια και ο Τρόι Ντίνι

Τόσος είναι ο χρόνος που μεσολάβησε από την δεύτερη απόκρουση του Αλμούνια μέχρι τη στιγμή που εξαπέλυσε την κανονιά του ο Ντίνι! Κάποιοι, «εκτός ποδοσφαίρου» βλέπουν ένα «… πανηγυράκι που είκοσι δυο μαντράχαλοι κυνηγάνε ένα τόπι»! Να πάτε να το πείτε σε αυτούς τους 16.142 θεατές-οπαδούς της Γουότφορντ και της Λέστερ, που βρέθηκαν εκείνη τη ημέρα στο γήπεδο της πρώτης! Η ζωή είναι Στιγμές ή μάλλον για να το πούμε καλύτερα ένα σύνολο Στιγμών! Στιγμές απλές, κάποιες αδιάφορες, άλλες κοινότυπες, πολλές χωρίς έντονα ανθρώπινα συναισθήματα, αλλά υπάρχουν και στιγμές γεμάτες συγκίνηση, που εκτοξεύουν την αδρεναλίνη σε τέτοια ασύγκριτα επίπεδα που δυσκολεύεσαι απλοϊκά να τα κατανοήσεις! Το ποδόσφαιρο, λοιπόν, παράγει στιγμές! Είναι ένα σπορ που παράγει τέτοιες σε όλη του τη διαδικασία και σε όλες του τις εκφάνσεις! Από το πιο άσχετο παιχνίδι μεταξύ της παρέας μέχρι τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου! Το σίγουρο είναι ότι οι στιγμές του παράγουν συγκινήσεις, ευχάριστες ή δυσάρεστες δεν έχει σημασία! Είναι αυτό που σπάει τη μονοτονία, κάνοντας τη ζωή να πηγαίνει πάνω-κάτω. 

Οι οπαδοί της Γουότφορντ έχουν κατακλύσει τον αγωνιστικό χώρο μετά το τέλος του παιχνιδιού!

Για την ιστορία… 15 μέρες αργότερα, στον τελικό στο Γουέμπλεϊ,  η Γουότφορντ ηττήθηκε από την Κρίσταλ Πάλας, μ’ ένα γκολ που σημειώθηκε μετά από χτύπημα πέναλτι στο τέλος του Α’ ημιχρόνου της παράτασης! Είναι σίγουρο ότι όλοι όσοι παρακολουθούσαν τον αγώνα, θυμήθηκαν τις σκηνές του αγώνα με την Λέστερ! Μόνο που τώρα ο Μανουέλ Αλμούνια δεν κατάφερε να αποκρούσει το πέναλτι! Και οι 2 πρωταγωνιστές σύλλογοι της ιστορίας μας αργότερα κατάφεραν ν’ ανέβουν στη Πρέμιερ Λιγκ με διαφορά μιας χρονιάς! Πρώτα η Λέστερ την περίοδο 2013/14 και μετά η Γουότφορντ την 2014/15! Και βέβαια να σας θυμίσω ότι μόλις 4 χρόνια αργότερα, την περίοδο 2015/16 η Λέστερ, η χαμένη της ιστορίας μας αναδείχθηκε Πρωταθλήτρια της Πρέμιερ Λιγκ, σε μια σεζόν ορόσημο στην ιστορία του αγγλικού παιχνιδιού! Το γεγονός όμως παραμένει πως όσοι οπαδοί των 2 ομάδων έζησαν από κοντά το συγκεκριμένο παιχνίδι είναι σίγουρο πως δεν θα το ξεχάσουν ποτέ! 

«Κάποιοι άνθρωποι πιστεύουν ότι το ποδόσφαιρο είναι ένα ζήτημα ζωής και θανάτου. Είμαι πολύ απογοητευμένος μ’ αυτήν την στάση. Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι είναι πολύ, πολύ πιο σημαντικό απ’ αυτά» 

Μια αντικειμενική αλήθεια!… 

Στο παρακάτω video είναι τα εκτεταμένα στιγμιότυπα εκείνου του παιχνιδιού… 

Η κούρσα του Γκίγκς

Στα τελευταία χρόνια της δεκαετίας του 1990 και τα πρώτα αυτής του 2000, δυο ήταν οι ομάδες που σημάδεψαν το αγγλικό ποδόσφαιρο, η Άρσεναλ και η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. H κυριαρχία τους ήταν τόσο καταφανής που από το 1996 έως το 2005 τερμάτιζαν ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΟ στην πρώτη τριάδα της Πρέμιερ Λιγκ! Τη σεζόν 1998/99, πέραν της μονομαχίας τους πόντο-πόντο για τον αγγλικό τίτλο, βρέθηκαν αντιμέτωπες και στον ημιτελικό του αγγλικού Κυπέλλου! Στις 11 Απριλίου του 1999, συναντήθηκαν στο «Βίλα Παρκ» του Μπέρμιγχαμ, μπροστά σε περίπου 40.000 θεατές, φέρνοντας ισοπαλία 0-0 μετά από παράταση, στον τελευταίο ιστορικά ημιτελικό που η πρόκριση «πήγε» σε επαναληπτικό παιχνίδι, αφού έκτοτε «μπήκαν» στη διαδικασία τα πέναλτι! Οι δυο ομάδες ξανασυναντήθηκαν τρεις ημέρες αργότερα, στις 14 Απριλίου, στο ίδιο γήπεδο ενώπιον περίπου 30.000 θεατών, με τον ίδιο «άρχοντα του αγώνα», τον Ντέιβιντ Ελερέι (David Elleray).

Ο Ντέιβιντ Μπέκαμ (David Beckham) άνοιξε το σκορ για τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ στο 17^ο λεπτό με σουτ από 30 μέτρα, η Άρσεναλ ισοφάρισε με τον Ντένις Μπέργκαμπ (Dennis Bergkamp) μ’ ένα σουτ από την ίδια σχεδόν απόσταση στα μέσα του δεύτερου ημιχρόνου, προτού ακυρωθεί ένα δεύτερο γκολ της Άρσεναλ αφού υποδείχθηκε σε θέση οφσάιντ ο Νικολά Ανελκά (Nicolas Anelka). Στο τελευταίο 15λεπτο, η Γιουνάιτεντ αγωνίστηκε με 10 παίκτες μετά την αποβολή του Ρόι Κιν (Roy Keane) με δεύτερη κίτρινη, ύστερα από φάουλ στον Μαρκ Όβερμαρς (Marc Overmars). Στο τελευταίο λεπτό του αγώνα, οι «Κανονιέρηδες» έφτασαν μια ανάσα από τον τελικό όταν ο Ρέι Πάρλουρ (Ray Parlour), κέρδισε πέναλτι από μαρκάρισμα του Φιλ Νέβιλ (Phil Neville). Την ευθύνη της εκτέλεσης ανέλαβε ο Ντένις Μπέργκαμπ που σημάδεψε δεξιά, όμως ο Πέτερ Σμάιχελ (Peter Schmeichel) έπεσε σωστά και το ματς πήγε στην παράταση. Αυτό ήταν το τελευταίο πέναλτι που εκτέλεσε στην καριέρα του ο Μπέργκαμπ!

Στο δεύτερο ημίχρονο της παράτασης ο Πατρίκ Βιεϊρά (Patrick Viera) έδωσε μια αδικαιολόγητη λάθος πάσα στο κέντρο του γηπέδου, η μπάλα κατέληξε στα πόδια του Ράιαν Γκίγκς (Ryan Giggs), ο οποίος ξεκίνησε την πιο ιστορική κούρσα της καριέρας του, περνώντας κατ’ αρχήν τον Βιεϊρά λίγο μετά τη μεσαία γραμμή και στη συνέχεια τον Λι Ντίξον (Lee Dixon) -δύο φορές- τον Μάρτιν Κίουον (Martin Keown) και τον Τόνι Άνταμς (Tony Adams), φτάνοντας αριστερά μέσα στη μεγάλη περιοχή περίπου 2 μέτρα πλάγια έξω από τη μικρή. Εξαπέλυσε τότε έναν αριστερό κεραυνό που καρφώθηκε στον «ουρανό» των διχτύων του Ντέιβιντ Σίμαν (David Seaman)! Το γκολ αξιολογήθηκε σχεδόν αμέσως ως ένα από τα Καλύτερα που έχουν σημειωθεί στην ιστορία του αγγλικού Κυπέλλου, ενώ ο πανηγυρισμός του Γκιγκς με τη μετατροπή της φανέλας σε «έλικα ελικοπτέρου» και η είσοδος των εκστασιασμένων οπαδών στο γήπεδο ήταν η αφορμή ώστε η φάση να φτάσει έκτοτε στα επίπεδα του «μύθου»!

Το γκολ καθόρισε εκείνο τον ημιτελικό, τη διοργάνωση, τη χρονιά ολόκληρη για τους «Κόκκινους Διαβόλους»! Μια εβδομάδα αργότερα, στις 21 Απριλίου πέτυχε εκείνη την επική ανατροπή μέσα στο Τορίνο εναντίον της Γιουβέντους, όταν από 0-2 νίκησε 3-2 φτάνοντας στον τελικό του Τσάμπιονς Λιγκ! Ένα μήνα αργότερα, στις 16 Μαΐου, στο πλαίσιο της 38^ης αγωνιστικής, νικώντας 2-1 την Τότεναμ στο «Ολντ Τράφορντ» κατέκτησε τη Πρέμιερ Λιγκ τερματίζοντας έναν βαθμό πάνω από την Άρσεναλ! Εν συνεχεία, στις 22 Μαΐου, κατέκτησε το Κύπελλο νικώντας στον τελικό του Γουέμπλεϊ τη Νιούκαστλ με 2-0 και στις 26 Μαΐου κατέκτησε ΚΑΙ το Τσάμπιονς Λιγκ με εκείνη τη Θρυλικότερη Ανατροπή στην ιστορία της διοργάνωσης, νικώντας την Μπάγερν Μονάχου στον τελικό της Βαρκελώνης! Το 2015 ο Αρσέν Βενγκέρ (Arsene Wenger) δήλωσε:

«Πιστεύω αυτό το γκολ τους έδωσε το τρέμπλ εκείνη τη χρονιά. Ήταν σαν τραύμα για εμάς. Ακόμα ακούω τις φωνές των οπαδών τους που πανηγύριζαν εκείνη τη νίκη, δεν το πίστευαν γιατί έπαιζαν με 10. Πιστεύω ότι αυτό το κύμα ευφορίας που τους προκάλεσε τους βοήθησε να πάρουν μετά και τον τίτλο»!

Η Κραυγή του Ταρντέλι

11 Ιουλίου 1982, Σαντιάγκο Μπερναμπέου, Μαδρίτη.

69ο λεπτό του τελικού του Παγκοσμίου Κυπέλλου μεταξύ Ιταλίας και Δυτ. Γερμανίας.

Ο Ρόσι κλέβει την μπάλα από τον Μπράιτνερ έξω από τη μεγάλη περιοχή των Ιταλών και ο Σιρέα, ο 'Ιταλός Μπεκενμπάουερ' ανεβάζει τους Ιταλούς στην αντεπίθεση. Δίνει δεξιά στον μικρόσωμο Κόντι, ο οποίος 'κόβει' προς τον άξονα, παίρνει ο Ρόσι και δίνει πάλι στον Σιρέα μέσα στη μεγάλη περιοχή των Δυτικογερμανών. Με τακουνάκι εκείνος πασάρει στον Μπέργκομι, εκείνος πάλι στον Σιρέα, που χορεύει σαν ακροβάτης πάνω στη νοητή γραμμή του οφσάιντ. Δύο Ιταλοί αμυντικοί εμπαίζουν τη γερμανική άμυνα. Ο Μπέγκομι ζητά και πάλι την μπάλα, αλλά ο Σιρέα έχει ήδη δει τον Ταρντέλι να 'γεμίζει' από το ημικύκλιο της περιοχής. Διστάζει για λίγο, περιμένει την κατάλληλη στιγμή να πασάρει στον Ταρντέλι. Εκείνος κάνει ένα ανοιχτό κοντρόλ, φέρνει την μπάλα στο αριστερό ενώ ο Φέρστερ τρέχει απεγνωσμένα να κάνει την ύστατη προβολή πάνω στην μπάλα - αλλά μάταια. Το επόμενο δευτερόλεπτο η μπάλα είναι στα δίχτυα του ανήμπορου να αντιδράσει Σουμάχερ, ο οποίος το 'τρώει' όρθιος. 2-0 για τους Ιταλούς!

Κι εκείνη τη στιγμή η μέγιστη ποδοσφαιρική ηδονή. Ο Ταρντέλι σηκώνεται και αρχίζει να τρέχει χωρίς να ξέρει προς τα πού! Στο πρόσωπό του ζωγραφίζεται η απόλυτη έκσταση, ένα συναίσθημα που ελάχιστοι άνθρωποι έχουν την τύχη να βιώσουν. Με το μαλλί να ανεμίζει, τις γροθιές τόσο σφιγμένες που λες και οι φλέβες θα σκάσουν στο λαιμό του, με δάκρυα να τρέχουν στα μάτια του και το στόμα του ορθάνοιχτο να ουρλιάζει 'γκολ' αμέτρητες φορές, ο Ταρντέλι γίνεται σύμβολο! 

'Δεν ήξερα προς τα πού έτρεχα. Απλά τρελάθηκα εκείνη τη στιγμή. Ήταν η απόλυτη χαρά. Τα παιδιά μου μού έχουν προσφέρει μεγάλες χαρές, αλλά τίποτα δεν συγκρίνεται με αυτή τη μοναδική κι ανεπανάληπτη στιγμή', θα δηλώσει χρόνια αργότερα ο πρωταγωνιστής. 'Όταν σκόραρα όλη η ζωή πέρασε μπροστά από τα μάτια μου. Ήταν η ίδια εμπειρία που λένε ότι έχεις λίγο πριν πεθάνεις. Η χαρά του να σκοράρεις σε έναν τελικό ενός Παγκοσμίου Κυπέλλου ήταν τεράστια, κάτι που ονειρευόμουν από παιδί, και η έκρηξή μου ήταν ένα είδος απελευθέρωσης που κατάφερα να πραγματοποιήσω αυτό το όνειρο. Γεννήθηκα με αυτή την κραυγή μέσα μου και αυτή η έκρηξη ήταν η στιγμή που βγήκε προς τα έξω'.

Ο πανηγυρισμός του Ταρντέλι εγγράφεται στην ιστορία του παγκοσμίου ποδοσφαίρου επειδή είναι η απόλυτη ανεπιτήδευτη εξωτερίκευση των συναισθημάτων που πλημμυρίζουν έναν ποδοσφαιριστή που σκοράρει στο σημαντικότερο αγώνα που μπορεί να αγωνιστεί στην καριέρα του. Δεν μπορείς να κάνεις πρόβα αυτόν τον πανηγυρισμό κοιτάζοντας τον εαυτό σου στον καθρέφτη. Δεν μπορείς να τον έχεις 'δουλέψει' με τους συμπαίχτες στην προπόνηση. Είναι σαν μια υπέροχη αφιλτράριστη φωτογραφία που δεν επιδέχεται καμία επεξεργασία επειδή είναι τέλεια από μόνη της. Είναι εσώψυχα αυθεντικός αυτός ο πανηγυρισμός και γι' αυτό και τόσο υπέροχος.

«Η Κραυγή του Ταρντέλι» (L' Urlo di Tardelli στα ιταλικά) είναι η πιο χαρακτηριστική εικόνα από εκείνον τον ιστορικό αγώνα! Στην Ιταλία, έγινε σύμβολο της κατάκτησης του τρίτου Παγκοσμίου Κυπέλλου και αναπαράγεται σταθερά από τότε σε κάθε αφιέρωμα σε προηγούμενα Μουντιάλ! Το 2014, το BBC ανακήρυξε τον συγκεκριμένο πανηγυρισμό ως την τέταρτη ομορφότερη στιγμή στην ιστορία των Παγκοσμίων Κυπέλλων, ενώ το Goal.com ως τον δεύτερο καλύτερο πανηγυρισμό σε Μουντιάλ! 

Είναι η ποδοσφαιρική εκδοχή του περίφημου πίνακα του Έντβαρτ Μουνχ «Η Κραυγή» σε πράσινο φόντο! 

Ήταν το τελευταίο γκολ του Ταρντέλι με τη Σκουάντρα Ατζούρα. Μετά την αποχώρηση του Ντίνο Τζοφ από την αγωνιστική δράση, θα φορέσει το περιβραχιόνιο του αρχηγού και θα ταξιδέψει στο Μεξικό για το Μουντιάλ του 1986, αλλά δεν θα αγωνιστεί σε κανέναν από τους τέσσερις αγώνες των Ιταλών.

Εάν σας ρωτήσει κάποιο παιδί τι σημαίνει Παγκόσμιο Κύπελλο, τότε δείξτε του τη φωτογραφία του Ταρντέλι και θα καταλάβει.

H πηγή της δημοσίευσης, από την εξαιρετική σελίδα History espresso στο Facebook

Για το Στάλινγκραντ!

Ο τελικός του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1966 παραμένει μέχρι σήμερα ο πιο πολυσυζητημένος τελικός στην ιστορία της διοργάνωσης, ενώ το γκολ "φάντασμα" του Τζεφ Χαρστ αποτελεί την πιο αμφισβητούμενη φάση στην ιστορία του Μουντιάλ. Στις 30 Ιουλίου του 1966, στο Στάδιο Γουέμπλεϊ του Λονδίνου, η Αγγλία και η Δυτ. Γερμανία τέθηκαν αντιμέτωπες στον τελικό του όγδοου Παγκοσμίου Κυπέλλου. Στον επιβλητικό «Ναό του Ποδοσφαίρου» και παρουσία της Βασίλισσας Ελισάβετ, ο Ελβετός διαιτητής Γκόντφριντ Ντινστ σφύριξε την έναρξη ενός τελικού που έμελλε να μείνει στην ιστορία για αρκετούς λόγους. Ο αγώνας ξεκίνησε με τους καλύτερους οιωνούς για τους Δυτικογερμανούς. Λάθος του Γουίλσον και γκολ από τον Χάλερ, για να απαντήσει έξι λεπτά αργότερα η Αγγλία και συγκεκριμένα στο 18’ με τον Χαρστ. Οι «γηπεδούχοι» ήταν καλύτεροι, αλλά παρά το γεγονός ότι έσπερναν δεν έβλεπαν καρπούς. Χρειάστηκε να φτάσει το 78’ για να σημειώσουν ένα δεύτερο γκολ. Σκόρερ ο Πίτερς και ενώ όλοι νόμιζαν ότι το παιχνίδι είχε λήξει, οι Γερμανοί (απ)έδειξαν από τι μέταλλο είναι φτιαγμένοι. Στις καθυστερήσεις του αγώνα ο Βέμπερ κατάφερε να ισοφαρίσει σε 2-2, στέλνοντας το ματς στην παράταση, όπου έγινε μια φάση που συζητιέται ακόμη και μέχρι σήμερα. 

 

Στο 101ο λεπτό της παράτασης εκτυλίσσεται η πλέον διάσημη φάση σε τελικούς Παγκοσμίων Κυπέλλων μέχρι και σήμερα. Σε μια σέντρα από δεξιά ο Άλαν Μπολ φέρνει την μπάλα στην περιοχή των Γερμανών, ο Χαρστ, με πλάτη στο τέρμα, την κοντρολάρει, τη φέρνει στο δεξί και σουτάρει δυνατά. Η μπάλα χτυπάει στο οριζόντιο δοκάρι του Γερμανού τερματοφύλακα Χανς Τιλκόφσκι και μετά αναπηδά στο έδαφος πριν ο Βίλι Σουλτζ τη στείλει κόρνερ. Οι Άγγλοι διαμαρτύρονται στον Ελβετό διαιτητή Γκότφριντ Ντινστ, τον κορυφαίο διαιτητή την εποχή εκείνη, ζητώντας να κατακυρώσει το γκολ στα Λιοντάρια. Ο Ντινστ φαίνεται αναποφάσιστος. Η φάση μόνο ξεκάθαρη δεν είναι. Όλα είχαν γίνει τόσο γρήγορα. Διστάζει. Ακόμα και ο σχολιαστής του BBC Κένεθ Γουστενχόλμ (Kenneth Wolstenholme), βλέποντας τον Ντινστ αναποφάσιστο, λέει πως δεν είναι γκολ. Ο διαιτητής κατευθύνεται στον επόπτη γραμμών μπροστά στον οποίο είχε εκτυλιχτεί η φάση. Έχουν μια σύντομη στιχομυθία, η στάση του σώματος του επόπτη δεν αφήνει κανένα περιθώριο αμφιβολίας. Ελάχιστα δευτερόλεπτα αργότερα ο Ντινστ δείχνει σέντρα. 3-2 για τους Άγγλους.  

Με άλλο ένα γκολ του Χαρστ στο τελευταίο λεπτό της παράτασης οι Άγγλοι επικρατούν με τελικό σκορ 4-2 και κατακτούν το πρώτο, και μέχρι στιγμής, τελευταίο Παγκόσμιο Κύπελλό τους. Ίσως η ιστορία να ήταν διαφορετική εάν εκείνος ο επόπτης γραμμών με το πλατύ μέτωπο, τα γκριζαρισμένα μαλλιά και το παχύ μαύρο μουστάκι είχε υποδείξει διαφορετικά στο διαιτητή Ντινστ. Κι αυτή είναι ιστορία εκείνου του επόπτη γραμμών, γνωστού ως ο ‘Ρώσος επόπτης’ (αν και δεν ήταν Ρώσος!), του μοναδικού επόπτη γραμμών στην ιστορία που απολαμβάνει τιμές εθνικού ήρωα στην πατρίδα του σε τέτοιο σημείο που το -πρώην- εθνικό στάδιο της χώρας να φέρει το όνομά του: Τοφίκ Μπαχράμοφ (Tofiq Bahramov).

Ο Μπαχράμοφ γεννήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 1925 στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν, ήδη τότε μία εκ των σοβιετικών Δημοκρατιών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, κι από μικρός είχε πάθος με το ποδόσφαιρο. Αγωνίστηκε και στις τρεις ποδοσφαιρικές ομάδες του Μπακού, τη Σπαρτάκ, την Ντυναμό και την Νέφτσι μέσα σε διάστημα επτά ετών, αλλά το 1950 τραυματίστηκε σοβαρά στο πόδι  και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την ενεργό δράση σε ηλικία μόλις 25 χρονών! Τότε στράφηκε στη διαιτησία - έστω και τυχαία!

Το 1951, σε έναν αγώνα μεταξύ των νεανικών ομάδων της Ντυναμό Μπακού και της Ιασέτσι, ο Μπαχράμοφ κλήθηκε να αντικαταστήσει το διαιτητή, όταν ο τελευταίος δεν εμφανίστηκε στο γήπεδο την προκαθορισμένη ώρα. Η καριέρα του ως διαιτητής που ξεκίνησε εκείνη την ημέρα θα διαρκούσε πάνω από είκοσι χρόνια! Το 1964, κι αφού ήταν ενεργός διαιτητής στις ανώτερες κατηγορίες του σοβιετικού πρωταθλήματος, ο Μπαχράμοφ έγινε δεκτός στις λίστες των διεθνών διαιτητών της ΦΙΦΑ, και δύο χρόνια μετά, το 1966 επιλέχτηκε ως ένας από τους διαιτητές στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Αγγλίας. Στον εναρκτήριο αγώνα του τουρνουά μεταξύ Αγγλίας και Ουρουγουάης (0-0) ο Μπαχράμοφ ήταν ένας εκ των δύο εποπτών, ενώ διαιτήτευσε τον αγώνα μεταξύ Ισπανίας και Ελβετίας (2-1) για την πρώτη αγωνιστική του Β’ ομίλου. Ήταν, όμως, η συμμετοχή του στον τελικό που στάθηκε αφορμή για να γραφτεί το όνομά του στην ιστορία του παγκοσμίου ποδοσφαίρου. 

Στα απομνημονεύματά του ο Μπαχράμοφ έγραψε ότι ήταν σίγουρος για το γκολ του Χάρστ, υποστηρίζοντας ότι η κίνηση των δικτύων του τέρματος των Γερμανών ήταν σαφής ένδειξη ότι η μπάλα είχε χτυπήσει το εσωτερικό των δικτύων κι επομένως, το ερώτημα εάν στη συνέχεια η μπάλα αναπήδησε μέσα ή έξω από την γραμμή ήταν άνευ σημασίας. 

Αυτή η -εσφαλμένη- απόφαση του Μπαχράμοφ δεν επηρέασε καθόλου αρνητικά την περαιτέρω διαιτητική του καριέρα, καθώς ήταν ανάμεσα στους διαιτητές του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1970 ενώ διαιτήτευσε και τον πρώτο αγώνα του διπλού τελικού του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ το 1972 ανάμεσα στην Τότεναμ και στην Γουλβς. Μάλιστα, το 1971, ο Λεβ Γιασίν τον κάλεσε να δώσει το παρών στο αποχαιρετιστήριο παιχνίδι της καριέρας του δηλώνοντας ότι ο Μπαχράμοφ αντιμετώπιζε το ρόλο του διαιτητή ‘σαν εκείνου ενός ταχυδακτυλουργού για 90 λεπτά’. 

 

Αφού κρέμασε τη σφυρίχτρα του, ο Μπαχράμοφ ακολούθησε μια σύντομη προπονητική καριέρα στην Νέφτσι Μπακού, ενώ ανέλαβε και καθήκοντα γενικού γραμματέα της ομοσπονδίας ποδοσφαίρου του Αζερμπαϊτζάν.  

13 Οκτωβρίου 2004, Μπακού. Αζερμπαϊτζάν και Αγγλία αγωνίζονται στο εθνικό στάδιο "Τοφίκ Μπαχράμοφ" στην αζέρικη πρωτεύουσα για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου της Γερμανίας το 2006. Οι Άγγλοι φίλαθλοι, που έχουν ακολουθήσει την εθνική τους στις ακτές της Κασπίας Θάλασσας, φοράνε εμφανίσεις της εθνικής τους ενώ στην πλάτη είναι γραμμένο το όνομα του Μπαχράμοφ (με κυριλλική γραφή) και ο αριθμός 66• Bəhramov 66, και αποτίουν φόρο τιμής στο άγαλμα του Μπαχράμοφ που στέκει έξω από το στάδιο. Είναι ο ήρωάς τους! 

Ο Μπαχράμοφ πέθανε στις 26 Μαρτίου 1993. Εκείνη τη χρονιά το -πρώην- εθνικό στάδιο της χώρας μετονομάστηκε από Στάδιο Λένιν (και τη δεκαετία του 1950 Στάδιο Στάλιν) σε "Τοφικ Μπαχράμοφ"!

Λίγο πριν αφήσει την τελευταία του πνοή, ρωτήθηκε από τους κοντινούς του ανθρώπους για εκείνη την απόφαση στον τελικό του 1966. Η απάντησή του ήταν μονολεκτική: 

...-"Στάλινγκραντ’'!

Η πηγή στη σελίδα History Espresso στο Facebook

Όταν έκλαψε ο Γκάζα

Μετά το 1966 και την κατάκτηση του παγκοσμίου κυπέλλου η Εθνική Αγγλίας δεν έχει φτάσει σε κάποια πρωτιά σε παγκόσμιο ή ευρωπαϊκό κύπελλο. Σε δύο περιπτώσεις έφτασε μάλιστα πολύ κοντά αλλά η Γερμανία και τα πέναλτι της στέρησαν αυτή τη χαρά. Το Γιούρο του 1996 στην Αγγλία και φυσικά το Μουντιάλ της Ιταλίας του 1990 είναι δύο διοργανώσεις που πόνεσαν -και συνεχίζουν να πονάνε- πολύ τους Άγγλους. Οι Άγγλοι ταξίδεψαν στην Ιταλία με προπονητή τον Σερ Μπόμπι Ρόμπσον και ίσως το πληρέστερο ρόστερ που είχαν ποτέ μετά το ’66.

 4 Ιουλίου 1990, Στάδιο Ντέλε Άλπι, Τορίνο. Αγγλία και Δυτική Γερμανία διεκδικούν το δεύτερο εισιτήριο για τον τελικό της Ρώμης απέναντι στην Αργεντινή του Μαραντόνα, που την προηγούμενη μέρα είχε πάρει την πρόκριση στα πέναλτι απέναντι στους οικοδεσπότες Ιταλούς. Οι Άγγλοι, καθοδηγούμενοι από τον Σερ Μπόμπυ Ρόμπσον, έναν αληθινό τζέντλεμαν των γηπέδων, αγωνίζονται για δεύτερη φορά σε ημιτελικό, 24 χρόνια μετά το έπος του Γουέμπλεϊ και φιλοδοξούν να προκριθούν στον τελικό ‘για να επιστρέψει το τρόπαιο σπίτι του’. Με μια ομάδα σκληροτράχηλων αμυντικών όπως ο Τέρρυ Μπούτσερ και ο Ντες Γουόκερ, αλλά και ιδιαίτερα προικισμένων μέσων κι επιθετικών όπως ο Γκάρι Λίνεκερ και ο Κρις Γουόντλ, και με μπροστάρη τον πλέον ταλαντούχο Άγγλο παίχτη των τελευταίων δεκαετιών, τον Πολ Γκασκόιν, οι Άγγλοι, αν και προέρχονταν από μια πενταετία αποκλεισμού των ομάδων τους από τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις λόγω της τραγωδίας στο Χέυζελ το 1985, καταφέρνουν να φτάσουν μέχρι τον ημιτελικό παίζοντας κατά διαστήματα ωραίο ποδόσφαιρο σε ένα τουρνουά, που κυριαρχεί το δυναμικό παιχνίδι και τα γκολ μπαίνουν με το σταγονότερο. 

O όμιλος με Ολλανδία, Ιρλανδία και Αίγυπτο φυσικά και δεν ήταν εύκολος αλλά τα “λιοντάρια” κατάφεραν και πήραν την πρωτιά χάρις στη μοναδική νίκη που έγινε στον όμιλο. Εκείνο το 1-0 απέναντι στην Αίγυπτο (με το γκολ του Ράιτ) έστειλε τους Άγγλους στους τέσσερις βαθμούς, αφήνοντας τους σπουδαίους Ολλανδούς στη δεύτερη θέση. Κάπως έτσι στη φάση των “16” η Αγγλία θα αντιμετώπιζε το Βέλγιο έχοντας τον τίτλο του φαβορί. O Γκάζα ήταν η ατραξιόν εκείνης της Αγγλίας και ένας από τους ήρωες ολόκληρου του Μουντιάλ. Ο μέσος από το εργατικό Ντάνστον ήταν ο παίκτης που ανέβαζε επίπεδο τα “λιοντάρια” με τις περίτεχνές του ενέργειες και φυσικά με τα ηγετικά του χαρίσματα και έστρεφε -όπως ήταν λογικό- πάνω του όλα τα βλέμματα. Όταν μάλιστα οι Άγγλοι έχασαν με τραυματισμό στην φάση των ομίλων τον αρχηγό τους, Μπράιαν Ρόμπσον, ο Γκασκόιν ήξερε καλύτερα απ’ τον καθένα πως έπρεπε να ανεβάσει ακόμα περισσότερο την απόδοσή του. Ακόμα πιο πολύ το πάθος του. Όσο περισσότερο μπορούσε να βρει κι άλλες δυνάμεις. Ψυχικές αλλά και σωματικές. Και τα κατάφερε. Όταν ήθελε άλλωστε ο Γκάζα ήταν ένας ανάμεσα στους κορυφαίους -όχι της Αγγλίας αλλά ολόκληρου του πλανήτη. Μετά το 1-0 με το Βέλγιο στην παράταση και το 3-2 με το μαχητικό Καμερούν και πάλι στην παράταση, οι Άγγλοι θα αντιμετώπιζαν τους Γερμανούς στα ημιτελικά με φόντο τον τελικό της Ρώμης.

Τα πάντσερ είχαν στις τάξεις τους σπουδαίους ποδοσφαιριστές όπως ο Αντρέας Μπρέμε, o Γιούργκεν Κλίνσμαν, o Ρούντι Φέλερ και φυσικά ο Λόταρ Ματέους (όλοι τους αγωνίζονταν μάλιστα στο Καμπιονάτο), με προπονητή έναν εκ των μεγαλύτερων εγκεφάλων που γνώρισε ποτέ το άθλημα. Τον σπουδαίο Φρανζ Μπεκεμπάουερ. Οι Γερμανοί απείλησαν πρώτοι με τον Όλαφ Θον και είχαν τον έλεγχο του αγώνα στα πρώτα λεπτά αλλά οι Άγγλοι βρήκαν τον τρόπο να φέρουν το παιχνίδι στα δικά τους μέτρα δείχνοντας μάλιστα ικανοί για το καλύτερο. Αυτό δεν συνέβη -πως θα μπορούσαν να κάνουν οι Άγγλοι το “καλύτερο”άλλωστε;- και οι Γερμανοί άνοιξαν το σκορ στο 60′ με τον Μπρέμε. O παίκτης της Ίντερ εκτέλεσε φάουλ. Η μπάλα άλλαξε πορεία, αφού βρήκε σε σώμα παίκτη των Άγγλων, και κρέμασε τον Σίλτον σε μια χαρακτηριστική στιγμή αγγλικής γκαντεμιάς από αυτές που βλέπουμε για 28 σερί χρόνια. Οι Άγγλοι πάντως δεν λύγισαν και βρήκαν τα ψυχικά αποθέματα για να αντιδράσουν.

Άντεξαν στην πίεση των Γερμανών για δεύτερο γκολ και χτύπησαν με τον παραδοσιακό βρετανικό τρόπο στο 80‘. Αφού κυκλοφόρησαν τη μπάλα και πάγωσαν τον ρυθμό, ο Πολ Πάρκερ σέντραρε για τον Λίνεκερ που είχε χωθεί ανάμεσα στους στόπερ των Γερμανών ψάχνοντας εκείνη την μισή ευκαιρία για να σκοράρει. Και την βρήκε. Αυτοί δεν έδιωξαν σωστά και ο Λίνεκερ με διαγώνιο αριστερό σουτ έγραψε το 1-1. Απόλυτη ισορροπία.

Στο 9ο λεπτό της παράτασης γίνεται η φάση του αγώνα. Δεν είναι κάποιο γκολ ούτε πέναλτι ούτε κάποια αποβολή. Είναι μια κίτρινη κάρτα. Στο χώρο του κέντρου ο κορυφαίος του γηπέδου μέχρι εκείνη τη στιγμή και ανεξάντλητα δραστήριος Γκασκόιν πιέζεται από τον Ματέους, ο οποίος τον αναγκάζει να ‘ανοίξει’ το κοντρόλ του. Ο επερχόμενος Μπέρτολντ τσιμπάει την μπάλα, ο Γκασκόιν βάζει το πόδι του και τον ανατρέπει. Πριν ακόμα πέσει ο Μπέρτολντ ο Γκασκόιν έχει ήδη σηκώσει το χέρι του παραδεχόμενος την παράβαση. Σκύβει πάνω από τον Μπέρτολντ, βάζει ακόμα και το δάχτυλό του μέσα στο στόμα του Δυτικογερμανού για να δει μήπως έχει γυρίσει η γλώσσα του τελευταίου, και συνεχίζει να απευθύνεται στον Βραζιλιάνο διαιτητή Jose Roberto Wright παραδεχόμενος το φάουλ. Γνωρίζει ότι μια δεύτερη κίτρινη κάρτα στο τουρνουά μετά από εκείνη που είχε δεχτεί στον αγώνα με το Βέλγιο στη φάση των 16 θα του στερούσε τη συμμετοχή στον τελικό. Ο διαιτητής, όμως, πιστός στην εφαρμογή του κανόνα, βγάζει την κίτρινη κάρτα από το τσεπάκι του – και ο Γκασκόιν νιώθει τη γη να χάνεται κάτω από τα πόδια του. 

 ‘Είχα την μπάλα στο χώρο του κέντρου και προχωρούσα. Τότε, όταν ο Ματέους προσπάθησε να μού την αποσπάσει, ‘τσίμπησα’ την μπάλα ώστε να μην μπορεί να την φτάσει, αλλά άνοιξα πολύ το κοντρόλ. Έπρεπε ν’ απλώσω το πόδι μου καθώς ερχόταν ο Τόμας Μπέρτολντ. Έδινα το 110%. Ήταν ημιτελικός του Παγκοσμίου Κυπέλλου και δεν ήθελα να χαρίσω τίποτα σε κανέναν. Έως και σήμερα ειλικρινά πιστεύω ότι δεν τον άγγιξα, αλλά εκείνος έπεσε κι άρχισε να κάνει γύρους στο χορτάρι σαν να πονάει. Έσκυψα από πάνω του να δω ότι όλα ήταν ΟΚ. Εκείνη τη στιγμή δεν πίστευα ότι θα είχα κάποιο πρόβλημα (σ.σ. ότι θα έπαιρνε κίτρινη κάρτα). Δεν υπήρχε τίποτα μεμπτό στη διεκδίκηση της μπάλας. Και τότε, όλα γύρω μου άρχισαν να γυρίζουν σε αργή κίνηση’.

Σαν χαμένος, με κενό βλέμμα, δυσκολεύεται να συνειδητοποιήσει τι έχει μόλις συμβεί, ενώ τα μάτια του πλημμυρίζουν δάκρυα. Είναι ένα παιδί στο σώμα ενός ενήλικα. Δεν μπορεί παρά να κλάψει αντιλαμβανόμενος πως εκείνη τη στιγμή είναι πρωταγωνιστής σε μια τραγωδία με τρεις πράξεις, αλλά χωρίς τελικά να έρθει η κάθαρση. Ο Λίνεκερ, φίλος και συμπαίχτης του στην Τότεναμ, τον πλησιάζει και προσπαθεί να τον παρηγορήσει, όμως, γρήγορα αντιλαμβάνεται ότι ο Γκασκόιν είναι –έστω για μερικά δευτερόλεπτα- στο δικό του κόσμο, γυρνάει στον πάγκο της Αγγλίας, σφίγγει τα χείλη, κάνει ένα σήμα προς τον πάγκο της Αγγλίας σαν να λέει ‘να τον παρακολουθείτε’, εννοώντας ότι ο Γκασκόιν, όντας ένας θερμόαιμος χαρακτήρας, μπορεί να χάσει την ψυχραιμία του ανά πάσα στιγμή, και με μια κίνηση του χεριού σε στυλ ‘έτσι κι έτσι’ περιγράφει την ψυχική κατάσταση του Γκασκόιν.

 

Στην -ανεπίσημη- ανάπαυλα ανάμεσα στα δύο ημίχρονα της παράτασης o Μπόμπυ Ρόμπσον παίρνει τον Γκασκόιν κατά μέρος. Ο Ρόμπσον, ένας πραγματικός δάσκαλος, γνωρίζει ότι έχει μπροστά του έναν σκληροτράχηλο παίχτη που κρύβει μέσα του μια παιδική ψυχή, που ζει το δικό του δράμα – κι εκείνη τη στιγμή οι λέξεις που θέλει ν’ ακούσει ο Γκασκόιν μόνο από το στόμα ενός ανθρώπου σαν τον Ρόμπσον θα μπορούσαν να βγουν. ‘Κοίτα, το ξέρω ότι δεν μπορείς ν’ αγωνιστείς στον τελικό, αλλά αυτό που μπορείς να κάνεις είναι να εξασφαλίσεις ότι οι υπόλοιποι θα μπορέσουν να παίξουν. Συγκεντρώσου εκεί’.

Τα λόγια του Ρόμπσον είναι βάλσαμο στην ψυχή και φτερά στα πόδια του Γκασκόιν. Ο Άγγλος μέσος συνεχίζει τον αγώνα σαν να μην έχει συμβεί τίποτα. Τρέχει, μαρκάρει, πασάρει, είναι ο κινητήρας της αγγλικής ομάδας, χωρίς να χάσει στιγμή την ψυχραιμία του.Μάλιστα, σε ένα δυνατό μαρκάρισμα του Μπρέμε κοντά στην πλάγια γραμμή, ο Γκασκόιν σηκώνεται αμέσως από το χορτάρι μετά το χτύπημα κι εκεί που κάποιος θα περίμενε μια θερμόαιμη αντίδραση από τον Άγγλο, εκείνος με ένα παιδικό χαμόγελο απλώνει το χέρι του στον Μπρέμε και οι δυο παίχτες συμφιλιώνονται αμέσως. Ο Γκασκόιν έχει διαψεύσει πανηγυρικά τους φόβους του Λίνεκερ και των υπόλοιπων Άγγλων.

 Η παράταση ολοκληρώνεται χωρίς κάποια αλλαγή του σκορ. Στα πέναλτι οι Δυτικογερμανοί θα ευστοχήσουν σε όλα, ενώ οι Στιούαρτ Πιρς και Κρις Γουόντλ θα αστοχήσουν. Το όνειρο των Άγγλων δεν θα γίνει πραγματικότητα. Ο Γκασκόιν δεν θα αγωνιστεί στον τελικό, αλλά η προσωπικότητά του θα σφραγίσει εκείνο του τουρνουά.

Στο τέλος του αγώνα τα λόγια του Ρόμπσον είναι εκείνα ενός δασκάλου προς τον επιμελέστερο μαθητή του. ‘Μην ανησυχείς. Ήσουν ένας από τους καλύτερους παίχτες του τουρνουά. Θα πρέπει να ξεχάσεις όλα τα υπόλοιπα. Μην ανησυχείς, γιε μου. Ήσουν απλά υπέροχος. Έχεις όλη τη ζωή μπροστά σου – κι αυτό είναι το πρώτο σου Παγκόσμιο Κύπελλο’. Τα λόγια του Ρόμπσον δεν θα αποδειχθούν προφητικά. Το 1994 η Αγγλία δεν θα προκριθεί στο Μουντιάλ των Η.Π.Α. ενώ το 1998 ο ομοσπονδιακός τεχνικός Γκλεν Χοντλ δεν θα τον συμπεριλάβει στην αποστολή των Λιονταριών. Ήταν το πρώτο και το τελευταίο Μουντιάλ του υπέροχου μέσα στην ευαισθησία του και την αυτοκαταστροφική του μανία Πολ Γκασκόιν.

 

Τα αυθόρμητα δάκρυά του στον ημιτελικό, οι γκριμάτσες του, οι ντρίμπλες του, αλλά, κυρίως η χαρά του παιχνιδιού που αποτυπωνόταν στο αναψοκοκκινισμένο πρόσωπό του, όλα συναποτελούν την κληρονομιά του Γκασκόιν σε όσους είχαν την τύχη να παρακολουθήσουν εκείνο το Παγκόσμιο Κύπελλο. Τα δάκρυα του Γκάζα αλλά και ο τρόπος που έδειξε τη φανέλα στο κοινό των Άγγλων, φιλώντας το εθνόσημο, είναι από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες εκείνης της διοργάνωσης. Ο κόσμος ίσως να θυμάται εκείνες τις στιγμές περισσότερο κι από τις ντρίμπλες και τα μαγικά του σπουδαίου ποδοσφαιριστή ή τον τελικό ανάμεσα στην Αργεντινή και την Γερμανία. Εκείνη τη μέρα ξεκίνησε και η κατάρα των Άγγλων στη διαδικασία των πέναλτι!

 

Τότε ξεκίνησε και ο έρωτας του κοινού της Ιταλίας και φυσικά της Ρώμης με τον σπουδαίο Άγγλο μέσο. Το 1992 η Λάτσιο θα κάνει δικό της τον παίκτη για 5μιση εκατομμύρια λίρες αλλά ο Πολ Γκασκόιν δεν θα κάνει σπουδαίες εμφανίσεις στo, κορυφαίο εκείνα τα χρόνια, ιταλικό πρωτάθλημα. Έξι χρόνια αργότερα (και αφού είχε βρει και πάλι τη φόρμα του στους Ρέιντζερς της Γλασκόβης), είχε τη χαρά να εκπροσωπήσει τη χώρα του -μπροστά στο κοινό της- για το Γιούρο. Και τότε μας μάγεψε. Και τότε μας χάρισε μοναδικές ποδοσφαιρικές στιγμές και συγκινήσεις. Και τότε αποκλείστηκε από τους Γερμανούς και πάλι στα ημιτελικά. Και πάλι στα πέναλτι. Η ίδια δακρύβρεχτη ιστορία γραφόταν και πάλι με τα ίδια “θύματα”. Οι ίδιες γκαντέμικες στιγμές περνούσαν μπροστά μας και πάλι σαν κακόγουστο φιλμ σε κάποιο θερινό σινεμά. Ένα πάντρεμα νέων και παλαιότερων τραγικών ηρώων με το ίδιο ακριβώς τέλος και τον Γκάρι Λίνεκερ να μονολογεί απογοητευμένος το κορυφαίο απόφθεγμα της ζωής του και της καριέρας του.

Πηγές: El Sombrero, History Espresso στο Facebook

Όταν η Νάπολι (δεν) διχάστηκε

8 Ιουλίου 1990, Στάδιο Ολίμπικο, Ρώμη. Τελικός του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1990. Δυτική Γερμανία και Αργεντινή διεκδικούν το τρίτο τρόπαιο της ιστορίας τους, ελπίζοντας να ισοφαρίσουν Ιταλούς και Βραζιλιάνους, που έχουν ήδη από τρεις κατακτήσεις. Κατά την ανάκρουση του εθνικού ύμνου της Αργεντινής η κάμερα περνάει μπροστά από κάθε παίχτη της ‘αλμπισελέστε’, ενώ τα γιουχαϊσματα από τις κατάμεστες κερκίδες του Ολίμπικο είναι παρά πολύ έντονα.

 

Ο αρχηγός της Αργεντινής Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα φαίνεται εξοργισμένος με τη στάση των Ιταλών φιλάθλων και καθώς η κάμερα περνάει από μπροστά του, αφήνει την οργή του να ξεσπάσει και επαναλαμβάνει δύο φορές με τέτοιον τρόπο ώστε να καταστεί κατανοητή απ’ όλους μια πολύ γνωστή βρισιά: ‘Hijos de puta!’ (δεν χρειάζεται καν μετάφραση), με τα χείλη να κινούνται αργά για να τα διαβάζουν όσοι δεν μπορούν να τον ακούσουν. Είναι το αποκορύφωμα μιας κόντρας του Μαραντόνα με τους Ιταλούς φιλάθλους που είχε ξεκινήσει λίγες μέρες πριν από τον πικρό για τους οικοδεσπότες ημιτελικό στη Νάπολη. 

 

3 Ιουλίου 1990, Στάδιο Σαν Πάολο, Νάπολη. Ιταλία και Αργεντινή τίθενται αντιμέτωπες στον πρώτο εκ των δύο ημιτελικών με έπαθλο ένα από τα δυο εισιτήρια για τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1990 (ο άλλος ημιτελικός μεταξύ Αγγλίας και Γερμανίας θα διεξαχθεί την επόμενη μέρα στο Ντέλε Άλπι του Τορίνο). Από τη μία πλευρά οι οικοδεσπότες Ιταλοί, η κατά τεκμήριο καλύτερη ομάδα εκείνου του τουρνουά με παίχτες όπως οι Ζένγκα, Μπαρέζι, Μπέργκομι, Μαλντίνι, Ντοναντόνι, Βιάλι και  Μπάτζιο. Απέναντί τους οι Αργεντινοί, που φτάνουν για δεύτερη συνεχόμενη φορά σε ημιτελικό Μουντιάλ μετά από την κατάκτηση του τροπαίου το 1986 στο Μεξικό και φιλοδοξούν να ράψουν το τρίτο αστέρι στη φανέλα τους, ισοφαρίζοντας τις Βραζιλία και Ιταλία. Με αρχηγό τον 30χρονο Μαραντόνα οι Αργεντινοί κάθε άλλο παρά έχουν εντυπωσιάσει στο τουρνουά, αλλά, έστω και με κακές εμφανίσεις, έχουν καταφέρει να φτάσουν στον ημιτελικό και να διεκδικούν μια θέση στον τελικό της Ρώμης. Είναι ένας αγώνας που θα διαιρέσει μια πόλη, την Νάπολη, θα ξύσει πληγές στο σώμα μιας χώρας, της Ιταλίας, και θα αναγάγει τον Μαραντόνα, για ακόμα μια φορά, σε σημείον αντιλεγόμενον για τους απανταχού ποδοσφαιρόφιλους. 

Δύο μήνες πριν από τον ημιτελικό της Νάπολης, και συγκεκριμένα στις 29 Απριλίου του 1990 (σ.σ. η σαιζόν ολοκληρώθηκε ένα σχεδόν μήνα νωρίτερα απ’ ό,τι συνήθως λόγω του επερχόμενου Μουντιάλ) η ομάδα της πόλης με προπονητή τον Αλμπερτίνο Μπιγκόν (είχε περάσει και από τον Ολυμπιακό διαδεχόμενος τον Ντούσαν Μπάγεβιτς το Δεκέμβριο του 1999), αδιαμφισβήτητο ηγέτη τον Μαραντόνα και παίχτες κλάσης όπως ο Καρέκα, ο Αλεμάο και ο Τζόλα είχε κατακτήσει το δεύτερο πρωτάθλημά της μετά από εκείνο του 1987. Η Νάπολι είχε τερματίσει πρώτη με 51 βαθμούς (τότε η νίκη έδινε δύο βαθμούς)  μπροστά από τη Μίλαν, την Ίντερ και τη Γιουβέντους! Ο ιταλικός Νότος είχε ξανασηκώσει κεφάλι απέναντι στον πλούσιο ιταλικό Βορρά και το είχε κάνει με τον πλέον εμφατικό τρόπο. Η Νάπολη ζούσε στο μεθυσμένο ρυθμό του El Pibe de oro, ο οποίος λατρευόταν σαν θεός επί γης, και τίποτα δεν φαινόταν ικανό να διαταράξει αυτή τη σχέση λατρείας μεταξύ ‘θεού’ και ‘ποιμνίου’. 

Στον εναρκτήριο αγώνα του Μουντιάλ στις 8 Ιουνίου στο Σαν Σίρο η παγκόσμια πρωταθλήτρια Αργεντινή έπεσε θύμα τεράστιας έκπληξης καθώς ηττήθηκε από το Καμερούν με 1-0 με γκολ του Ομάμ-Μπιγίκ. Τελικά, με απολογισμό 1 νίκη (εναντίον της ΕΣΣΔ), 1 ισοπαλία με τη Ρουμανία και 1 ήττα από τα Λιοντάρια της παρέας του Ροζέ Μιλά, η Αργεντινή θα προκριθεί στη φάση των 16 ως μία από τις καλύτερες τρίτες ομάδες των ομίλων. Εκεί θα αντιμετωπίσει τη Βραζιλία των συμπαιχτών του στη Νάπολι Καρέκα και Αλεμάο. Για όλο σχεδόν το παιχνίδι η Βραζιλία κυριαρχεί στον αγωνιστικό χώρο, αλλά αρκεί μόνο μία έμπνευση του Μαραντόνα μόλις δέκα λεπτά πριν από το τέλος του αγώνα για να δώσει τη νίκη στην Αργεντινή. Κινούμενος κοντά στο κέντρο του χώρου, με το πόδι τούμπανο από προηγούμενο τραυματισμό, ο Μαραντόνα αρχίζει να επελαύνει προς την περιοχή των ‘καριόκας’ αποφεύγοντας συνολικά τέσσερις Βραζιλιάνους κι όταν πλέον τρεις αντίπαλοί του τον περικυκλώνουν, περνάει την μπάλα στον ξεμαρκάριστο Κανίγια (γνωστός και ως ‘ο ξανθός’), ο οποίος πλασάρει τον Ταφαρέλ και γράφει το τελικό 1-0. Στα προημιτελικά η Αργεντινή θα αντιμετωπίσει την -κυριολεκτικά- τελευταία των Γιουγκοσλάβων σχολή με παίχτες παγκόσμιας κλάσης όπως ο Στοϊκοβιτς, ο Προσινέτσκι, ο Σαβίσεβιτς και ο Σαμπανάτζοβιτς (πέρασε από την ΑΕΚ με τεράστια επιτυχία και, αργότερα, από τον Ολυμπιακό). Μετά από ένα στείρο 0-0 οι Αργεντινοί θα επικρατήσουν στα πέναλτι με 3-2 (ο Μαραντόνα θα αστοχήσει στο δικό του) και θα πάρουν το εισιτήριο για τον ημιτελικό απέναντι στους Ιταλούς. Συνολικός απολογισμός μέχρι εκείνο το σημείο: 2νίκες, 2 ισοπαλίες και 1 ήττα. Όμως, ήταν κοινή η πεποίθηση όλων ότι η Αργεντινή δεν έπειθε καθόλου με τις εμφανίσεις της. 

 

Από την άλλη, οι Ιταλοί είχαν πετύχει τρεις νίκες στον όμιλό τους διατηρώντας ανέπαφη την εστία τους, είχαν επικρατήσει καθαρά με 2-0 της Ουρουγουάης στη φάση των 16 και της Ιρλανδίας, μιας εκ των εκπλήξεων του τουρνουά, με 1-0 στα προημιτελικά. Συνολικός απολογισμός μέχρι εκείνο το σημείο: 5νίκες, 0 ισοπαλίες, 0 ήττες, και με μηδέν παθητικό! 

Εκείνο το βράδυ της 3ης Ιουλίου του 1990 το φαβορί ήταν ξεκάθαρο. Η Σκουάντρα Ατζούρα έπαιζε το καλύτερο ποδόσφαιρο στο τουρνουά, δεν είχε δεχθεί κανένα γκολ και αγωνιζόταν εντός έδρας. Μάλιστα, οι Ιταλοί είχαν δώσει όλους τους αγώνες τους μέχρι εκείνη τη στιγμή στο Ολίμπικο της Ρώμης. Ήταν η πρώτη φορά για τους οικοδεσπότες, που αναγκάζονταν να μετακινηθούν εκτός της Αιώνιας Πόλης και να αγωνιστούν στο Σαν Πάολο της Νάπολης, το ναό του Μαραντόνα απέναντι στην Αργεντινή του Pibe de oro!

Η ατμόσφαιρα ήταν ηλεκτρισμένη. Όλο το προηγούμενο διάστημα ένα και μοναδικό ερώτημα ήταν στα χείλη όλων. Ποια ομάδα θα υποστηρίξουν οι Ναπολιτάνοι; Ήταν ένα ερώτημα που σαφώς και ξέφευγε από τα στενά ποδοσφαιρικά όρια και είχε εκτενέστερες κοινωνιολογικές προεκτάσεις. Ρίχνοντας λάδι στη φωτιά, την παραμονή του αγώνα ο Μαραντόνα κάνει μια δήλωση που προκαλεί. ‘Νομίζω ότι είναι μάλλον κακόγουστο να ζητάτε οι δημοσιογράφοι από τους Ναπολιτάνους να είναι Ιταλοί για μία βραδιά, όταν τις υπόλοιπες 364 μέρες τούς μεταχειρίζονται (ενν. οι Ιταλοί του Βορρά) σαν παρακατιανούς (σ.σ. η λέξη που χρησιμοποίησε ο Μαραντόνα είναι η λέξη ‘terroni’, ένας ιδιαίτερα απαξιωτικός όρος που χρησιμοποιούν οι Ιταλοί του Βορρά για να περιγράψουν υποτιμητικά εκείνους του Νότου και προέρχεται από τη λέξη ‘terra’, που σημαίνει ‘γη’)’;

 

Στις 8μμ της 3ης Ιουλίου οι Ναπολιτάνοι έδωσαν την απάντησή τους. Οι οπαδοί της Νάπολι στην Curva B του Σαν Πάολο κρέμασαν ένα πανό που έγραφε: ‘Ντιέγκο, η Νάπολη σε αγαπά, αλλά η Ιταλία είναι η πατρίδα μας’ (Diego, Napoli ti ama ma l’ Italia e la nostra patria). Ένα άλλο πανό έγραφε: ‘Ο Ντιέγκο στις καρδιές μας, η Ιταλία στα τραγούδια μας’ (Diego nei cuori, Italia nei cori). Καθόλη τη διάρκεια του αγώνα, από το 1ο μέχρι και το 120ό λεπτό, οι Ναπολιτάνοι δεν θα σταματήσουν να υποστηρίζουν την εθνική τους χωρίς, όμως, να σφυρίζουν ή να προσβάλλουν τους Αργεντινούς και τον αγαπημένο τους Ντιέγκο. 

Στον αγωνιστικό χώρο οι Ιταλοί, όπως αναμενόταν, παίζουν καλύτερα, αλλά οι Αργεντινοί παρουσιάζονται σαφώς βελτιωμένοι σε σύγκριση με τα προηγούμενα παιχνίδια τους. Στο 17ο λεπτό, μετά από ένα όμορφο 1-2 μεταξύ Τζιανίνι και Βιάλι, ο τελευταίος σουτάρει από το ύψος του πέναλτι, ο Γκοϊγκοετσέα αποκρούει, αλλά ο Τοτό Σκιλάτσι, η αποκάλυψη του Μουντιάλ για τους Ιταλούς, παίρνει το ‘ριμπάουντ’ και σκοράρει. 1-0 για τους Ιταλούς με χλιαρές διαμαρτυρίες των Αργεντινών για πιθανό οφσάιντ του Ιταλού σκόρερ. Το πρώτο ημίχρονο ολοκληρώνεται χωρίς κάποια επικίνδυνη φάση μπροστά στα καρέ του Ζένγκα. Η ιταλική άμυνα είναι σεμιναριακού επιπέδου. Στο δεύτερο ημίχρονο ο Κάρλος Μπιλάρδο περνάει στον αγώνα τον Πέδρο Τρόλιο, τότε παίχτης της Λάτσιο, και το παιχνίδι των Αργεντινών αποκτά μεγαλύτερη κινητικότητα. Στο 67ο λεπτό, σε μια σέντρα του Ολαρτικοετσέα από δεξιά, ο Κανίγια θα προλάβει την έξοδο του Ζένγκα και το μαρκάρισμα του Φέρρι, θα ακουμπήσει την μπάλα με το πίσω μέρος του κεφαλιού του και θα τη στείλει στα δίχτυα. Μετά από 517 λεπτά η ιταλική εστία παραβιάζεται για πρώτη φορά, αλλά, δυστυχώς, για τους οικοδεσπότες, αυτό το γκολ θα είναι αρκετό για να τους στερήσει την πρόκριση στον τελικό. 

 Ο αγώνας οδηγείται στην παράταση. ‘Το τριαντάλεπτο της παράτασης μού έμοιαζε με αιωνιότητα’, δήλωσε μετά ο Μπιλάρδο. ‘Έπρεπε να διεκδικούμε κάθε μπαλιά’. Οι Ιταλοί συνεχίζουν να έχουν τον έλεγχο του αγώνα. Στο 103ο λεπτό αποβάλλεται ο Αργεντινός Τζιούστι για χτύπημα εκτός φάσης στο Ρομπέρτο Μπάτζιο. Στο φάουλ έξω από την περιοχή ο Μπάτζιο αναγκάζει τον Γκοϊγκοετσέα να πεταχτεί στη γωνία και να αποσοβήσει το 2-1. Οι Ιταλοί προσπαθούν να σκοράρουν για να πάρουν τη νίκη, δημιουργούν ευκαιρίες, αλλά, τελικά, το 1-1 παραμένει. ‘Δεν θέλαμε να πάμε στα πέναλτι’, δήλωνε μετά ο Σκιλάτσι. ‘Θέλαμε να κερδίσουμε με γκολ στη διάρκεια του αγώνα’. 

 

Το τελικό σφύριγμα του Γάλλου διαιτητή Βοτρώ (Michel Vautrot) οδηγεί τις δύο ομάδες στα πέναλτι. Είναι η παρθενική φορά για τους Ιταλούς σε Παγκόσμιο Κύπελλο. Θα ακολουθήσουν δύο μάλλον οδυνηρές εμπειρίες στον τελικό του Μουντιάλ του 1994 απέναντι στη Βραζιλία και στα προημιτελικά το 1998 απέναντι στη Γαλλία, αλλά και μια λυτρωτική το 2006 στον τελικό απέναντι και πάλι στους Γάλλους.  

Στη διαδικασία των πέναλτι θα πρωταγωνιστήσει ο υψηλόσωμος τερματοφύλακας των Αργεντινών Σέρτζιο Γκοϊγκοετσέα. Αν και δεν ήταν η βασική επιλογή του Μπιλάρδο για το Μουντιάλ του 1990, ο Γκοϊγκοετσέα θα είναι εκ των πρωταγωνιστών για τους Αργεντινούς στο τουρνουά. Μόλις στο 11ο λεπτό του αγώνα εναντίον της ΕΣΣΔ στη δεύτερη αγωνιστική των ομίλων, ο βασικός τερματοφύλακας Νέρι πουμπίδο τραυματίζεται και αντικαθίσταται από τον Γκοϊγκοετσέα. Στα προημιτελικά με τη Γιουγκοσλαβία  ο τελευταίος θα αποκρούσει τα πέναλτι των Μπρνόβιτς και Χατζιμπέγκιτς (ο Στοϊκοβιτς θα σημαδέψει το οριζόντια δοκάρι). Στον ημιτελικό με τους Ιταλούς θα αποκρούσει τα πέναλτι των Ντοναντόνι και Σερένα δίνοντας την πρόκριση στην παρέα του Μαραντόνα.

Όταν ο Σερένα αστοχεί στο τελευταίο πέναλτι, ο θρυλικός Ιταλός τηλεσχολιαστής Μπρούνο Πιτζούλ (Bruno Pizzul), με μάλλον σπασμένη φωνή θα δηλώσει: ‘Είναι σκηνές που δεν θα θέλαμε ποτέ να σχολιάσουμε’, εκφράζοντας με αυτόν τον τρόπο την πίκρα μιας ολόκληρης χώρας για έναν -μάλλον- άδικο αποκλεισμό. Η Ιταλία αποκλείστηκε χωρίς να έχει ηττηθεί σε κανέναν αγώνα κι έχοντας δεχθεί μόλις ένα γκολ! Συνολικά η Ιταλία συγκέντρωσε 13 βαθμούς στο τουρνουά (6 νίκες, 1 ισοπαλία), περισσότερους ακόμα και από τη Γερμανία (με 12), η οποία θα κατακτήσει το τρόπαιο, ενώ η φιναλίστ Αργεντινή μόλις 7 (2 νίκες, 3 ισοπαλίες, 2 ήττες)! Την επομένη η Gazzetta dello Sport θα κυκλοφορήσει με ένα χαρακτηριστικό τίτλο: ‘Αντίο στο όνειρο’ (Addio al sogno).

Τελικά και οι Ιταλοί και ο Μαραντόνα θα γευτούν την πίκρα της αποτυχίας. Στον τελικό της Ρώμης οι Δυτικογερμανοί θα επικρατήσουν σε έναν μάλλον ανιαρό τελικό της Αργεντινής με 1-0 με σκόρερ τον Αντρέας Μπρέμε μετά από εκτέλεση πέναλτι. Ήταν ο δεύτερος συνεχόμενος τελικός μεταξύ Δυτ. Γερμανίας και Αργεντινής. Θα ακολουθήσει ο τρίτος το 2014. Απολογισμός μέχρι στιγμής: Γερμανία-Αργεντινή 2-1.

Πηγή: η εξαιρετική σελίδα του history espresso στο facebook

Η γονατιά που ξεκίνησε έναν πόλεμο

Ένα μεγάλο ανάγλυφο μνημείο καλωσορίζει τους θεατές στο στάδιο «Μάξιμιρ» του Ζάγκρεμπ. Παρουσιάζει στρατιώτες με όπλα κι ένα γήπεδο γεμάτο οπαδούς στον αγωνιστικό χώρο να κυματίζουν σημαίες. Είναι μια οπή μέσα από την οποία ξεπηδούν τα φαντάσματα της πρόσφατης ιστορίας της πάλαι ποτέ Γιουγκοσλαβίας.

[(Αφιερωμένο) στους οπαδούς της ομάδας, οι οποίοι σε αυτό το στάδιο ξεκίνησαν τον πόλεμο κόντρα στη Σερβία στις 13 Μαΐου 1990]

Η περιώνυμη γονατιά του Μπόμπαν, γκαφίτι σε δρόμο του Ζάγκρεμπ

Ειρωνεία της τύχης που η σπίθα του πολέμου άναψε στο στάδιο με το όνομα «Maksimir», δηλαδή (σε ελεύθερη απόδοση) στο στάδιο της «Μέγιστης Ειρήνης» (mir στα σερβοκροατικά σημαίνει ειρήνη). Ήταν η αποκορύφωση ενός δράματος που είχε ήδη αρχίσει να παίζεται σε πράξεις λίγους μήνες πριν και θα συνεχιζόταν με ακόμα μεγαλύτερη ένταση στα επόμενα πέντε χρόνια.

Στις 22 και 23 Ιανουαρίου του 1990  λαμβάνει χώρα το 14^o και τελευταίο συνέδριο της «Ένωσης Κομμουνιστών της Γιουγκοσλαβίας», δηλαδή του κόμματος που κυβερνούσε αδιάλειπτα τη χώρα από το 1945. Οι εκπρόσωποι της σλοβενικής Ένωσης υπό τον Μίλαν Κούτσαν (Milan Kučan) και της κροατικής Ένωσης υπό τον Ίβιτσα Ράτσαν (Ivica Račan) έχουν ήδη εγκαταλείψει τις εργασίες του συνεδρίου, οδηγώντας ουσιαστικά στην κατάρρευση του παν-γιουγκοσλαβικού κομμουνιστικού κόμματος και σε ένα ντόμινο εξελίξεων που θα οδηγήσει τελικά στον εμφύλιο πόλεμο την επόμενη χρονιά.

Στις 17 Φεβρουαρίου ένας Σέρβος ψυχίατρος και εγνωσμένης αξίας επιστήμονας στο νοσοκομείο του Σίμπενικ (Šibenik) στις δαλματικές ακτές της Κροατίας, ο Γιοβάν Ράσκοβιτς (Jovan Rašković), θα ιδρύσει το «Δημοκρατικό Σερβικό Κόμμα», το οποίο θα συσπειρώσει τους Σέρβους, που ζουν στα νότια της Κροατίας και αποτελούν την πλειοψηφία του πληθυσμού στην περιοχή της Κράινα (Krajina). Είναι μια κίνηση αντίδρασης απέναντι στο εθνικιστικό κύμα που έχει ήδη ξεσπάσει στο Ζάγκρεμπ. Το κύμα αυτό, όμως, δεν προέκυψε από το πουθενά. Στο Βελιγράδι, ο ηγέτης των Σέρβων Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς (Slobodan Milošević) έχει ήδη παρουσιάσει το όραμά του για τη «Μεγάλη Σερβία», που τα σύνορά της επεκτείνονται μέσα στην επικράτεια της Κροατίας. Για αρκετούς Σέρβους ακόμα και το Ζάγκρεμπ είναι σερβικό.

Ο Φράνιο Τούτζμαν, μετέπειτα πρώτος πρόεδρος της Κροατίας.

Τον Απρίλιο και τον Μάιο του 1990 θα διεξαχθούν οι πρώτες πολυκομματικές εκλογές στην Γιουγκοσλαβία, εκλογές στις οποίες τα κατά τόπους κομμουνιστικά κόμματα θα υποστούν μεγάλες απώλειες. Στις 8 Απριλίου θα διεξαχθούν οι πρώτες εκλογές στη Σλοβενία, ενώ στην Κροατία η κρίσιμη ημερομηνία είναι εκείνη της 6^ης Μαΐου, κατά την οποία θα διεξαχθεί ο δεύτερος γύρος. Το τελικό αποτέλεσμα είναι νίκη του νεοϊδρυθέντος κόμματος της «Δημοκρατικής Κροατικής Ένωσης» υπό τον Φράνιο Τούτζμαν (Franjo Tuđman), μετέπειτα πρώτου προέδρου της χώρας.

Γεννημένος το 1922, ο Τούτζμαν πολέμησε στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο με τους παρτιζάνους του Γιόσιπ Μπροζ Τίτο (Josip Broz Tito) και ως νέος κι ενθουσιώδης κομμουνιστής είναι απέναντι στην υπερεθνικιστική κυβέρνηση του Άντε Πάβελιτς (Ante Pavelić), ηγέτη των Ούστασε (Ustaše) και συμμάχου του Χίτλερ. Ο Τούτζμαν εκτελεί τα στρατιωτικά του καθήκοντα με ιδιαίτερη αυταπάρνηση και εντυπωσιάζει τον Τίτο, ο οποίος και τον προαγάγει σε στρατηγό, καθιστώντας τον Τούτζμαν τον νεότερο στρατηγό του γιουγκοσλαβικού στρατού σε ηλικία μόλις 38 χρονών. Αξίζει να αναφερθεί ότι εκείνη την εποχή το 70% των στρατηγών είναι Σέρβοι ή Μαυροβούνιοι.

Το 1961 ιδρύει και διευθύνει το Ινστιτούτο για την ιστορία του κροατικού εργατικού κινήματος, όπου και θα παραμείνει μέχρι το 1967. Ήδη έχει διαφανεί η ιδεολογική του μεταστροφή, που θα τον οδηγήσει σε σύγκρουση με την καθεστηκυία ακαδημαϊκή τάξη που πρεσβεύει τις αρχές του μαρξισμού στην ανάγνωση της ιστορίας.

Yugoslav Wars: Bloody Fall Of Yugoslavia by Metallist-99 on DeviantArt

Αυτή η μεταστροφή θα εκδηλωθεί το 1971 όταν θα είναι ένας από τους πρωτεργάτες του κινήματος της «Κροατικής Άνοιξης» (Maspok), το οποίο διεκδικεί πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις κι έναν σημαντικότερο ρόλο για την ομόσπονδη δημοκρατία της Κροατίας εντός της ενωμένης Γιουγκοσλαβίας. Το κίνημα αυτό, τελικά, θα καταπνιγεί από την κεντρική κυβέρνηση του Βελιγραδίου, όταν θα γίνει αντιληπτό ότι έχουν παρεισφρήσει στις τάξεις του και εθνικιστικά στοιχεία. Ο ίδιος ο Τούτζμαν θα συλληφθεί και θα καταδικαστεί σε φυλάκιση για αντι-γιουγκοσλαβική δραστηριότητα.

Στη φυλακή γράφει ένα βιβλίο, όπου υποστηρίζει ότι οι Σέρβοι θύματα των Ούστασε στο Στρατόπεδο συγκέντρωσης του Γιασένοβατς (Logor Jasenovac) ήταν σαφώς λιγότεροι από τον αριθμό που γινόταν δεκτός μέχρι τότε, προκαλώντας την αντίδραση των Σέρβων.

Δεν θα εκτίσει το σύνολο της ποινής του. Όταν θα αποφυλακιστεί, θα έχει ήδη αποκτήσει την εικόνα του ήρωα στα μάτια των συμπατριωτών του κι αυτή η δημοφιλία θα τον βοηθήσει να διαδραματίσει έναν σημαντικό ρόλο στην πολιτική σκηνή της Γιουγκοσλαβίας, κυρίως από τη δεκαετία του 1980 και μετά, όταν τα θεμέλια της χώρας θα αρχίσουν να τρέμουν μετά τον θάνατο του Τίτο το Μάιο του 1980.

Ο Τούτζμαν γνωρίζει πολύ καλά τη δύναμη που κρύβεται στις εξέδρες των γηπέδων ανά τη Γιουγκοσλαβία. Το 1958 θα διοριστεί πρόεδρος της Παρτίζαν Βελιγραδίου, επιχειρώντας να την αναγάγει στο αντίπαλο δέος του αμιγώς σερβικού Ερυθρού Αστέρα. Την άνοιξη του 1990, όταν θα επιχειρήσει το άλμα προς την εξουσία, θα έχει εξασφαλίσει την υποστήριξη παιχτών-θρύλων της Κροατίας όπως οι μπασκετμπολίστες Ντράζεν Πέτροβιτς (Dražen Petrović) και Τόνι Κούκοτς (Toni Kukoč) και ο ποδοσφαιριστής Ζβόνιμιρ Μπόμπαν (Zvonimir Boban). Ο Τούτζμαν θα θριαμβεύσει στον δεύτερο γύρο της 6^ης Μαΐου ανοίγοντας τον δρόμο για την ανεξαρτησία της Κροατίας.

Η ατμόσφαιρα στην Κροατία μυρίζει μπαρούτι. Αρκεί μια σπίθα, η οποία θα έρθει μία εβδομάδα μετά.

[…] Ο στρατός των «Ηρώων» μπαίνει στο γήπεδο, στη Curva Sud […]

Κυριακή 13 Μαΐου 1990. Στο στάδιο «Μάξιμιρ» του Ζάγκρεμπ θα διεξαχθεί το ντέρμπι κορυφής ανάμεσα στον πρωτοπόρο Ερυθρό Αστέρα και στη δεύτερη Ντιναμό Ζάγκρεμπ. Θα αποδειχθεί μια μίνι πρόβα τζενεράλε για τη σύγκρουση που θα ακολουθήσει ένα χρόνο μετά.  

Οι φανατικοί οπαδοί του Ερυθρού Αστέρα, γνωστοί ως Delije (Ντελίγε =Ήρωες), ετοιμάζουν απόβαση στο Ζάγκρεμπ. Περισσότεροι από 3.000 Σέρβοι οπαδοί μεταβαίνουν στην κροατική πρωτεύουσα. Η αστυνομία καλείται να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να αποφευχθεί η σύγκρουση μεταξύ Κροατών και Σέρβων οπαδών. Όλοι όμως γνωρίζουν ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει για έναν απλούστατο λόγο. Οι επικεφαλής αξιωματικοί της αστυνομίας είναι Σέρβοι, και μάλιστα Σέρβοι κομμουνιστές. Ο Τούτζμαν είναι έτοιμος να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία. Τυχόν αποτυχία της αστυνομίας να εξασφαλίσει την τάξη και την ασφάλεια στο Ζάγκρεμπ, θα του δώσει (στον νεοεκλεγέντα Τούτζμαν…) την αφορμή να «ξηλώσει» τη σερβική ηγεσία της αστυνομίας στο προπύργιό του. Ο Μάο εμπνέει τον Τούτζμαν• μεγάλη αναταραχή, θαυμάσια κατάσταση.

Επικεφαλής των Σέρβων «Ηρώων» είναι ένας τύπος με σκοτεινό παρελθόν και παρόν, αλλά ακόμα σκοτεινότερο μέλλον, έχοντας πλέον καταταγεί από την ιστορία στους μαύρους καταλόγους των εγκληματιών πολέμου. Το όνομά του Ζέλικο Ραζνάτοβιτς (Željko Ražnatović), αλλά είναι πιο γνωστός με το παρατσούκλι «Αρκάν» (Arkan).

Γεννημένος το 1952 στο Μπρέζιτσε (Brežice) της Σλοβενίας, με πατέρα Μαυροβούνιο αξιωματικό της αεροπορίας, ο Αρκάν θα εγκαταλείψει το σπίτι του σε ηλικία μόλις 9 ετών. Στα 18 του θα συλληφθεί για πρώτη φορά κατηγορούμενος για ληστεία σε ένα μπαρ στο Ζάγκρεμπ. Τη δεκαετία του 1970 θα ενταχθεί στις τάξεις της γιουγκοσλαβικής μυστικής ασφάλειας. Τον στέλνουν αρκετές φορές στο εξωτερικό σε χώρες όπως η Ιταλία, το Βέλγιο, η Ολλανδία και η Ελβετία για να «καθαρίσει» αντιφρονούντες που έχουν εγκαταλείψει τη Γιουγκοσλαβία και θεωρούνται πλέον εχθροί του Τιτοϊκού καθεστώτος.

Ο Ζέλικο Ραζνάτοβιτς, πιο γνωστός με το παρατσούκλι «Αρκάν»

Στην Ιταλία θα συλληφθεί από τις αρχές και θα οδηγηθεί στη φυλακή του Σαν Βιτόρε (San Vittore) του Μιλάνου, απ’ όπου θα καταφέρει να δραπετεύσει, έχοντας, ωστόσο, προλάβει να προκαλέσει μια γενικευμένη εξέγερση των φυλακισμένων. Τελικά, θα επιστρέψει στο Βελιγράδι το 1986.  Εκεί θα δολοφονήσει τον διευθυντή της κροατικής πετρελαιοχημικής εταιρείας ΙΝΑ, αλλά οι διασυνδέσεις του με τις σερβικές αρχές θα τον κρατήσουν μακριά από τη φυλακή.

Ο Αρκάν θα οδηγεί πλέον μια κόκκινη Κάντιλακ. Έξω από το γήπεδο «Μαρακανά» του Βελιγραδίου, έδρα του Ερυθρού Αστέρα, θα ανοίξει ένα ζαχαροπλαστείο-παγωτατζίδικο, το οποίο θα γίνει τόπος συνάντησης και ώσμωσης του υποκόσμου του Βελιγραδίου και των οπαδών της ομάδας. Ο Αρκάν, με τις ευλογίες του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς και του Υπουργού Αθλητισμού Γιόβιτσα Στάνισιτς (Jovan "Jovica" Stanišić), θα τεθεί επικεφαλής των οργανωμένων οπαδών του Ερυθρού Αστέρα και θα τους μεταμορφώσει σε κανονική στρατιωτική φάλαγγα. Ο ίδιος ο Αρκάν ελέγχει τη διανομή των εισιτηρίων, οργανώνει τις μετακινήσεις των οπαδών σε άλλες χώρες, «αναλαμβάνει» και τους διαιτητές.

Εκείνη την Κυριακή της 13^ης Μαΐου 1990, αυτός ο στρατός των «Ηρώων» με μπροστάρη τον Αρκάν, θα κάνει απόβαση στο Ζάγκρεμπ υπό τους ήχους ενός παραδοσιακού σερβικού τραγουδιού ήδη από την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. «Οι ήρωες χορεύουν στην καρδιά της σερβικής γης, και ο χορός ακούγεται μέχρι την Κωνσταντινούπολη». Όπου Κωνσταντινούπολη βάλτε Ζάγκρεμπ.

Η αμαξοστοιχία Βελιγράδι-Ζάγκρεμπ δεν παραλαμβάνει κανέναν άλλον επιβάτη παρά τους οπαδούς του Ερυθρού Αστέρα. (σημ: δεκαπέντε μήνες μετά η γραμμή θα σταματήσει να λειτουργεί για πέντε χρόνια, όσο θα διαρκέσει ο πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία). Η αστυνομία είναι απούσα. Το κράτος είναι σε αποσύνθεση. Η εξουσία είναι στα χέρια του Αρκάν και των συντρόφων του, που είναι κράτος εν κράτει.

Ο Αρκάν είναι της πιάτσας – και το απολαμβάνει. Την προηγουμένη του παιχνιδιού στο Ζάγκρεμπ έχει στείλει στην κροατική πρωτεύουσα οπαδούς του Ερυθρού Αστέρα χωρίς διακριτικά. Στους σάκους τους κουβαλάνε πάνω από 4.000 σερβικές πινακίδες, τις οποίες τοποθετούν σε αυτοκίνητα με κροατικές πινακίδες έξω από το γήπεδο «Μάξιμιρ». Όπως είναι αναμενόμενο, το επόμενο πρωί εκατοντάδες Κροάτες βρίσκουν τα αυτοκίνητά τους σπασμένα. Δράστες δεν είναι Σέρβοι, αλλά συμπατριώτες τους που, βλέποντας αυτοκίνητα με σερβικές πινακίδες, βγάζουν όλο το μένος του και τα καταστρέφουν. Το κόλπο του Αρκάν έχει πετύχει.

[…] Η ατμόσφαιρα είναι κάτι παραπάνω από θερμή. Είναι καυτή. Ακόμα και ο αέρας καίει […]

Στις 13 Μαΐου ξημερώνει μια ηλιόλουστη Κυριακή. Ο στρατός των «Ηρώων» φτάνει έξω από το γήπεδο. Οι Σέρβοι οπαδοί είναι εφοδιασμένοι με λοστούς, πέτρες, ρόπαλα, ακόμα και οξύ για να λιώσουν τις πόρτες ασφαλείας του σταδίου. Όταν μπαίνουν στο στάδιο, κατευθύνονται στη νότια πτέρυγα (Curva Sud). Απέναντί τους, στη βόρεια πτέρυγα (Curva Nord) είναι οι Bad Blue Boys (BBB), οι σκληροπυρηνικοί οπαδοί της Ντιναμό Ζάγκρεμπ. Το όνομά τους το έχουν πάρει από την ταινία Bad Boys του 1983 με πρωταγωνιστή τον νεαρό Σον Πεν (Sean Penn), ο οποίος υποδύεται τον τρόφιμο μιας κακόφημης φυλακής ανηλίκων στις Η.Π.Α. της δεκαετίας του 1980.

Η ατμόσφαιρα είναι κάτι παραπάνω από θερμή. Είναι καυτή. Ακόμα και ο αέρας καίει. Τα συνθήματα στάζουν δηλητήριο. «Το Ζάγκρεμπ είναι Σερβία, Τούτζμαν, θα σε σκοτώσουμε», ουρλιάζουν οι «Ηρωες», «Ανεξαρτησία», ανταπαντάνε οι ΒΒΒ. Μέσα σε αυτόν το πανζουρλισμό ένας τύπος με μπλε σακάκι, γραβάτα και λευκό πουκάμισο μπαίνει στον αγωνιστικό χώρο. Δεν είναι ούτε παίχτης ούτε διαιτητής ούτε κάποιος παράγοντας. Είναι ο Αρκάν. Κανένας αστυνομικός δεν τολμά να τον παρεμποδίσει. Πηγαίνει μπροστά στην εξέδρα των συμπατριωτών του και τους δίνει οδηγίες πώς και τι να τραγουδάνε και να φωνάζουνε.

Λίγο πριν από τις 6 το απόγευμα οι δύο ομάδες εμφανίζονται στον αγωνιστικό χώρο. Ανάμεσα στους παίκτες των δύο ομάδων βρίσκονται και μελλοντικοί συμπαίκτες, οι οποίοι σε λιγότερο από έναν μήνα θα φορέσουν την μπλε φανέλα της Γιουγκοσλαβίας στα γήπεδα της Ιταλίας για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1990 για να δώσουν την τελευταία παράσταση μπροστά στο παγκόσμιο κοινό πριν βυθιστούν στον εμφύλιο σπαραγμό. Από τη μία, με τα χρώματα της Ντιναμό είναι ο Νταβόρ Σούκερ (Davor Šuker), μετέπειτα αστέρας της Σεβίλλης και της Ρεάλ Μαδρίτης, αλλά το περιβραχιόνιο του αρχηγού το φέρει ο 20χρονος Ζβόνιμιρ Μπόμπαν, ο νεαρότερος αρχηγός στην ιστορία της ομάδας, μία στιβαρή προσωπικότητα και μετέπειτα στυλοβάτης της Μίλαν. Από την άλλη, με τα χρώματα του Ερυθρού Αστέρα, παίχτες όπως ο Ντράγκαν Στόικοβιτς (Dragan Stojković), πιθανότατα ο πλέον ταλαντούχος παίχτης στην ιστορία του γιουγκοσλαβικού ποδοσφαίρου, ο Ντέγιαν Σαβίσεβιτς (Dejan Savićević), μετέπειτα συμπαίχτης του Μπόμπαν στη Μίλαν, και ο Ρόμπερτ Προσινέτσκι (Robert Prosinečki), με πατέρα Κροάτη και μητέρα Σέρβα.

Στιγμιότυπο από τα επεισόδια στο στάδιο Μάξιμιρ στον αγώνα Ντιναμό Ζάγκρεμπ - Ερυθρού Αστέρα

Οι παίχτες αρχίζουν το ζέσταμα, αλλά μόλις μετά από λίγα λεπτά, άπαντες αντιλαμβάνονται ότι δύσκολα θα διεξαχθεί ποδοσφαιρικό παιχνίδι εκείνο το απόγευμα. Η μαρτυρία του Στόικοβιτς είναι συγκλονιστική.

«Είδα ανθρώπους να πηδάνε από τα κάγκελα από τη βόρεια πτέρυγα και να μπαίνουν στον αγωνιστικό χώρο και είπα στους συμπαίχτες μου να τρέξουμε στα αποδυτήρια. Ήταν πολύ επικίνδυνη κατάσταση».

Οι Σέρβοι οπαδοί έχουν ήδη αρχίσει να ξηλώνουν καθίσματα και να τα εκσφενδονίζουν στους παίχτες της Ντιναμό, ενώ μερικοί έχουν ήδη εισβάλλει στον αγωνιστικό χώρο. Από την άλλη πλευρά, οι οπαδοί της Ντιναμό αποφασίζουν ν’ απαντήσουν, αλλά έρχονται αντιμέτωποι με τις αστυνομικές δυνάμεις, οι οποίες, χρησιμοποιώντας γκλομπ και δακρυγόνα, βαράνε στο ψαχνό όποιον βρουν μπροστά τους, πολλές φορές και εφήβους ή παιδιά.

Οι δυνάμεις καταστολής χρησιμοποιούν ακόμα και υδραντλίες, αλλά εις μάτην. Σε λίγα λεπτά οι κερκίδες και οι αγωνιστικός χώρος θα μετατραπούν σε κανονικό πεδίο μάχης και θα ακολουθήσουν συγκρούσεις σώμα με σώμα.

Ελάχιστοι ποδοσφαιριστές έχουν απομείνει στον αγωνιστικό χώρο. Ανάμεσά τους και ο νεαρός αρχηγός της Ντιναμό, ο Ζβόνιμιρ Μπόμπαν. Το αίμα του βράζει και του ανεβαίνει στο κεφάλι όταν βλέπει τους αστυνομικούς να χτυπάνε με γκλομπ τον Μπρούνο Σιρόκ (Bruno Sirok), έναν οπαδό της Ντιναμό, που είναι πεσμένος στο έδαφος. Τρέχει προς έναν αστυνομικό ουρλιάζοντας

«Ντροπή σας, σκοτώνετε τα παιδιά»

Ο αστυνομικός ανταπαντάει.

«Πουτάνας γιε, ίδιοι είστε όλοι»

Ο Μπόμπαν είναι πλέον εκτός εαυτού. Με μια γονατιά του σπάει το πηγούνι. Η εικόνα εκείνη απαθανατίζεται από φωτογράφους και εικονολήπτες και αναπαράγεται σε όλον τον κόσμο. Θα γίνει η εικόνα σύμβολο της απαρχής της εμφύλιας σύγκρουσης.

Η περίφημη γονατιά του Ζβόνιμιρ Μπόμπαν στον αστυνομικό Ρεφίκ Αχμέτοβιτς

Το θύμα εκείνης της γονατιάς δεν είναι καν Σέρβος, αλλά ένας Βόσνιος μουσουλμάνος, με το όνομα Ρεφίκ Αχμέτοβιτς (Refik Ahmetović). Χρόνια αργότερα θα δηλώσει σε συνέντευξή του.

«Τον συγχώρεσα τον Μπόμπαν, γιατί τότε ήταν μια εποχή που οι άνθρωποι ήταν τυφλοί».

Από την πλευρά του ο Μπόμπαν θα δηλώσει.

«Ήμουν ένα δημόσιο πρόσωπο, αλλά ήμουν έτοιμος να θυσιάσω για την πατρίδα τα πάντα, τη ζωή μου, την καριέρα μου, τη φήμη που αυτή μού είχε προσφέρει. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι αντέδρασα σε μια μεγάλη αδικία, δεν μπορούσα να μείνω αδιάφορος. Σίγουρα, κι από την πλευρά μου προκάλεσα πριν από το επεισόδιο με τον αστυνομικό. Τις μέρες μετά το περιστατικό κρυβόμουν από σπίτι σε σπίτι για να αποφύγω τα αντίποινα της αστυνομίας».

Ο Ζβόνιμιρ Μπόμπαν φυγαδεύεται προστατευόμενος από Κροάτες οπαδούς μετά το περιστατικό

Τελικά, ο Μπόμπαν θα συλληφθεί και θα δικαστεί, αλλά δεν θα καταδικαστεί.

«Στη δίκη φέρανε μια κασέτα με το επεισόδιο, όπου η εικόνα είχε παραποιηθεί. Έδειχνε ότι εγώ ήμουν ο μόνος επιτιθέμενος. Τελικά, κατάφερα να βρω μια αυθεντική κασέτα από τη γερμανική τηλεόραση και να αποδείξω την απάτη».

Σε μια άλλη συνέντευξη θα δηλώσει.

«Αν το δεις ως χριστιανός, έσφαλα. Ο Ιησούς λέει ότι αν σε χτυπήσουν στο ένα μάγουλο, να γυρίσεις και το άλλο. Δεν ξέρω, όμως, τι λέει για την περίπτωση εκείνη που σε χτυπάνε και στα δυο μάγουλα».

Η ομοσπονδία ποδοσφαίρου της Γιουγκοσλαβίας θα επιβάλλει εννιάμηνο αποκλεισμό στον Μπόμπαν, ο οποίος θα μειωθεί στους τέσσερις μήνες, αλλά, σε κάθε περίπτωση, ικανό για να στερήσει από τον Μπόμπαν την ευκαιρία ν’ αγωνιστεί στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Ιταλίας μόλις ένα μήνα μετά.

Εκείνη την ημέρα τα επεισόδια θα συνεχιστούν κι εκτός γηπέδου στους δρόμους του Ζάγκρεμπ μέχρι αργά τη νύχτα. Στο στάδιο οι παίχτες του Ερυθρού Αστέρα θα αναγκαστούν να παραμείνουν στα αποδυτήρια μέχρι τα μεσάνυχτα, ενώ έξω ακούνε τους οπαδούς της Ντιναμό να τους βρίζουν και να τους αποκαλούν Τσέτνικ(Četnici), δηλαδή οπαδούς των φιλομοναρχικών σερβικών δυνάμεων κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η γενίκευση των επεισοδίων θα αποδειχθεί μια μίνι πρόβα τζενεράλε για τη σύγκρουση που θα ακολουθήσει ένα χρόνο μετά.

Ο απολογισμός των επεισοδίων είναι ενδεικτικός της σφοδρότητας εκείνων των συγκρούσεων. 59 οπαδοί και 79 αστυνομικοί τραυματισμένοι, επτά τραμ και εκατοντάδες αυτοκίνητα κατεστραμμένα, ενώ 132 οπαδοί συλλαμβάνονται.

Μόλις τρεις εβδομάδες μετά, στις 3 Ιουνίου του 1990, το στάδιο «Μάξιμιρ» θα είναι και πάλι το σκηνικό μιας άλλης πράξης του γιουγκοσλαβικού δράματος με φόντο το γρασίδι του γηπέδου - αλλά για εκείνον τον αγώνα θα ακολουθήσει άλλη ιστορία.

©️ History espresso στο Facebook. Ομώνυμη Ανάρτηση.

Φωτογραφίες χρησιμοποιήθηκαν και από το ultras-tifo.net